Tiểu luận Kinh tế Đầu t
cao trỡnh chuyờn mụn v qun lý cho ngi lao ng.
- Cỏc d ỏn u t nc ngoi gúp phn tng thu ngõn sỏch, gúp phn
ci thin cỏn cõn thanh toỏn v cỏn cõn vóng lai ca quc gia.
- Cỏc d ỏn cú vn u t nc ngoi gúp phn thỳc y quỏ trỡnh m
ca v hi nhp ca nn kinh t Vit Nam vi th gii, qua hot ng xut
khu a hng hoỏ Vit Nam xõm nhp th trng nc ngoi mt cỏch
nhanh nht v cú li nht.
*Vai trũ ca vốn u t giỏn tip:
Vit Nam th trng chng khoỏn đang phỏt trin, do vy trong cỏc
ngun vn u t giỏn tip nc ngoi thỡ ngun vn h tr phỏt trin chớnh
thc (ODA) chim t trng ln. Nu so vi ngun vn FDI thỡ ODA chim t
l khỏ nh nhng õy l mt ngun vn quý. õy l mt ngun vn quý bi
vỡ nú l kt qu ca chớnh sỏch m ca hi nhp, vi thi gian vay thng kộo
di hn 40 nm, thi gian ấn hn lờn ti 10 nm mi phi tr lói, lói sut
thng thp hn nhiu so vi vay thng mi (ch khong 1.5% mt nm ) v
trong ú thng cú 10% l vn khụng hon li. Trong khi ngun FDI thng
c cỏc nh u t u ỏi cho nhng ngnh, vựng thun li thỡ chớnh ODA l
ngun vn m chớnh ph u tiờn cho cỏc chng trỡnh d ỏn h tr chuyn
i c cu sn xuấtt nụng nghip phỏt trin ngnh ngh xõy dng c s h
tng nụng thụn c bit chỳ trng phỏt trin vựng sõu vựng xa, vựng ng bo
dõn tc hay nhng chng trỡnh bo v mụi trng, phũng chng thiờn
tai nhng chng trỡnh u t vo y t giỏo dc, hay cỏc chng trỡnh v vn
hoỏ xó hi, an sinh cng ng.
1.4. Cỏc biện pháp thu hỳt v s dng vn u t nc ngoi
1.4.1. Cỏc biện phỏp thu hỳt vn u t nc ngoi
Cú th núi rng thu hỳt vn u t nc ngoi l mc tiờu ca bt kỡ
quc gia no, nc phỏt trin hay ang phỏt trin. Tựy iu kin ca mi
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
5
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
nc m cú nhng chớnh sỏch, biện phỏp thu hỳt vn khỏc nhau, nhng v c
bn cú th thy rng cỏc phng phỏp thu hỳt vn u t nc ngoi u
nhm to ra mt a ch hp dn cỏc nh u t
a. To mụi trng u t hp dn
Mụi trng u t l tng hũa cỏc yu t chớnh tr, kinh t, xó hi cú
liờn quan, tỏc ng n hot ng u t v bo m kh nng sinh li ca
vn u t nc ngoi.
Mt mụi trng u t gi l hp dn khi mụi trng ú ha hn thu
c li nhun cao cho cỏc nh u t. iu ny c cỏc nc ang phỏt
trin phỏt huy rt tớch cc khi giỏ c nhõn cụng thp, ngun nhõn lc di do,
chi phớ nguyờn vt liu v chi phớ vn chuyn thp hn rt nhiu so vi cỏc
nc cụng nghip phỏt trin. Mt khi chớnh ph cỏc nc ny cú nhng chớnh
sỏch khuyn khớch u t nc ngoi, cú nhng k hoch phỏt trin kinh t
ỳng n v lõu di thỡ li cng to ra sc hp dn cho cỏc ch u t.
b. To mụi trng u t m bo
Mụi trng u t ha hn li nhun cao thụi cha . Mụi trng ú
phi m bo an ton cho vn u t v hot ng u t. õy l mt trong
nhng iu quan tõm hng u ca cỏc nh u t. Mt t nc cú tỡnh hỡnh
chớnh tr- xó hi n nh, an ninh quc phũng gi vng s khin cỏc nh u
t an tõm u t v u t lõu di ti t nc ú, nht l trong hon cnh
hin nay, khi tỡnh hỡnh th gii luụn cú nhng bin ng : khng b, chin
tranh, o chớnh, tranh chp, mõu thun
c. To mụi trng u t thun li
õy l mt vic rt cn thit. Nú bao gm vic xõy dng c s h tng
k thut cho nn kinh t, xõy dng h thng phỏp lut ng b, hon thin,
xõy dng hnh lang hnh lang phỏp lớ, th tc hnh chớnh thụng thoỏng thun
tin, cụng bng, minh bch, m bo quyn li chớnh ỏng cho cỏc ch th
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
6
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
kinh t. ng thi vi ú l mt chin lc phỏt trin kinh t lõu di, h thng
k hoch chớnh sỏch kinh t phự hp vi tng giai on phỏt trin ca nn
kinh t.
Song song vi vic to ra mt mụi trng u t hp dn thỡ vic xỳc
tin ngoi giao, m rng quan h, qung bỏ hỡnh nh ca mỡnh trờn th gii
cng úng vai trũ vụ cựng quan trng.
1.4.2. Biện phỏp s dng vn u t cú hiu qu
Thu hỳt vn v s dng vn cú hiu qu luụn l hai mt ca mt vn
. Khi vic thu hỳt vn u t khụng thnh cụng thỡ quỏ trình s dng vn
cng khụng th t c hiu qu nh mong mun. V ngc li, nu nh thu
hỳt vn tt m s dng vn khụng cú hiu qu thỡ vic thu hỳt vn li tr nờn
vụ ớch. m bo vic s dng ngun vn u t cú hiu qu cn cú chin
lc ,quy hoch, xỏc nh ngnh, khu vc kinh t u t trng im, ly ú l
c s phỏt trin cỏc ngnh, khu vc kinh t khỏc. Tuyt i trỏnh hin
tng u t dn tri, khụng hiu qu. Mt khỏc cn phi cú nhng bin phỏp
qun lý, theo dừi, kim tra hot ng u t t khõu lp d ỏn, thc hin d
ỏn, hon thnh v nghim thu d ỏn n khi gii ngõn c ng vn u t.
Thc hin tt c cỏc bin phỏp trờn ũi hi trỡnh qun lý ca ngi cỏn
b qun lý, trỡnh chuyờn mụn ca ngi thc hin, s phi hp ng b
gia cỏc cp ,ngnh, cỏ nhõn cú liờn quan
II. Thc trng thu hỳt v s dng vn u t nc ngoi Vit Nam
trong thi gian qua
2.1. Thc trng thu hỳt v s dng vn u t nc ngoi
u t trc tip nc ngoi (FDI)
2.1.1. Tỡnh hình thu hỳt vn u t trc tip nc ngoi
Tớnh n ngy 23/3/2005, Chớnh ph Vit Nam ó cp giy phộp cho
6.058 d ỏn u t nc ngoi vi tng s vn ng ký 59.21 t USD, trong
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
7
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
ú cú 5.130 d ỏn cũn hiu lc vi s vn u t l 45.91 t USD, vn phỏp
nh 19,5 t USD; trong ú 45,4% vn u t cp mi theo hỡnh thc 100%
vn nc ngoi v 42,5% theo hỡnh thc liờn doanh; s vn cũn li u t
theo hỡnh thc BOT (vi 6 d ỏn). Vit Nam ng hng th 3 trong khu vc
ASEAN, sau Singapore, Malaixia v tng ng vi Thỏi Lan, ng th 11
chõu v th 34 th gii v thu hỳt u t nc ngoi.
Nm 2004 c nc ó thu hỳt c hn 4,2 t USD vn u t mi,
tng 37,8% so vi nm 2003, trong ú vn cp mi t trờn 2,2 t USD v
vn b sung t gn 2 t USD. õy l mc ng ký cao nht k t sau khng
hong ti chớnh khu vc din ra vo nm 1997. Trong nm 2004 trờn a bn
c nc cú 743 d ỏn mi c cp giy phộp u t vi vn u t ng ký
t trờn 2,2 t USD, bng 96,2% v s d ỏn v tng 16% v vn u t so
vi nm trc. Ngoi vic cp phộp cho cỏc d ỏn mi, trong nm 2004 ó cú
497 lt d ỏn tng vn u t vi tng vn ng ký tng thờm gn 2 t USD,
tng 19,5% v s d ỏn v 76,2% v tng vn tng thờm so vi nm 2003.
* Xột v nhp u t:
T nm 2000 n nay, u t nc ngoi vo nc ta cú du hiu phc
hi, nht l t u nm 2004 n nay. Tớnh chung, tng vn ng ký ca d
ỏn cp mi v ỏn tng vn trong 10 thỏng u nm 2004 t 3.236,9 triu
USD, tng 35,9% so vi cựng k nm 2003 v bng 95% k hoch nm 2004;
D kin nm 2004, Vit Nam s thu hỳt c khong 4 t USD, ng hng
th 3 trong khu vc ụng Nam v thu hỳt vn u t nc ngoi trong
nm. Nguyờn nhõn ch yu ca s phc hi ca u t nc ngoi trong thi
gian gn õy l do mụi trng u t ca nc ta ngy cng c ci thin,
nhng nc b khng hong kinh t ang dn dn phc hi.
*Xột theo c cu ngnh kinh t
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
8
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
Tuy c cu ca vn FDI vn ang quỏ chờnh lch gia cỏc ngnh, phn
vn ch yu tp trung vo cụng nghip v xõy dng vi 57,8% tng vn u
t. Lnh vc ny cng thu hỳt ti trờn 70% lao ng v to ra trờn 90% giỏ tr
xut khu ca khu vc FDI. Lnh vc dch v chim 34,9% v lnh vc nụng -
lõm - ng - nghip ch chim 3,7% tng vn u t.
Nm 2004, vn thc hin ca khu vc TNN t 2,85 t USD, tng
7,5% so vi nm 2003 v vt so vi d kin ban u (mc tiờu nm 2004 l
2,75 t USD). Trong ú, vn thc hin thuc ngnh cụng nghip (k c du
khớ) v xõy dng chim 68,6%, trong lnh vc nụng, lõm, ng nghip chim
6,4% v vo dch v chim 25%. Phn ln cỏc d ỏn u t mi tp trung vo
lnh vc cụng nghip v xõy dng, chim 68,5% v s d ỏn v 60,8% vn
u t ng ký. Cỏc d ỏn tng vn ch yu tp trung trong lnh vc cụng
nghip v xõy dng. Riờng lnh vc ny chim ti 79,3% tng vn tng thờm.
Lnh vc nụng, lõm, ng nghip chim 13,5% s d ỏn v 16,2% vn u t
ng ký; lnh vc dch v chim 18% s d ỏn v 23% vn u t ng ký
cp mi.
*Xột theo a bn c u t:
Vi mong mun hot ng u t trc tip nc ngoi gúp phn lm
chuyn dch c cu kinh t vựng nờn Chớnh ph ó cú nhng chớnh sỏch
khuyn khớch , u ói i vi nhng d ỏn vo nhng vựng cú iu kin
kinh t xó hi khú khn, vựng sõu ,vựng xa .Cho n nay hu khp 64 tnh
thnh ph trong c nc u cú d ỏn nc ngoi u t nhng v ch yu
vn vn tp trung mt s a bn thun li v kt cu h tng v mụi trng
kinh t xó hi .
* V i tỏc u t :
Trong s 66 nc v vựng lónh th u t trc tip ti Vit Nam,
cỏc nc chõu chim trờn 76% s d ỏn v trờn 70% vn ng ký; Cỏc
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
9
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
nc chõu u chim gn 16% s d ỏn v gn 24% vn ng ký; Hoa K
chim 4,2% s d ỏn v 2,8% vn ang ký; Cũn li l cỏc nc khu vc
khỏc. Nm nc v vựng lónh th ng u v u t nc ta l: Sinhgapo,
i Loan, Nht Bn, Hn Quc v Hng Cụng ó chim 63,4% v s d ỏn
v 62,2% tng vn ng ký . Trong nm qua ó cú 41 quc gia v vựng lónh
th cú d ỏn u t vo Vit Nam nhng cỏc i tỏc chớnh vn l cỏc nh u
t Chõu ỏ, trong ú i Loan dn u vi 159 d ỏn cú tng vn ng ký
460,7 triu; Hn Quc ng th hai vi 166 d ỏn, tng vn ng ký 365 triu
USD; Nht Bn ng th ba vi 64 d ỏn cú tng vn ng ký 254,37 triu
USD.
2.1.2. Tỡnh hỡnh thc hin cỏc d ỏn u t trc tip nc ngoi ti Vit
Nam.
- Cụng tỏc chun b u t: Phn ln cỏc d ỏn u t u phự hp vi
quy hoch ngnh ,quy hoch a phng v l nhng d ỏn cn thit.Cú rt ớt
cỏc d ỏn sai phm v th tc u t trong giai on chun b u t ( cha
n 1% cỏc d ỏn cú quyt nh u t). Tuy nhiờn cht lng ca nhiu d
ỏn cha tt ,d ỏn trinh duyt phi b sung,sa i ni dung khỏ nhiu (chim
17.5% s d ỏn)
- Cụng tỏc thc hin u t: S liu tng hp t cỏc bỏo cỏo ca B,
ngnh , a phng gi v B K hoch v u t cho thy trong tng s cỏc
d ỏn thc hin u t cú 1.7% d ỏn thuc nhúm A, 21.5% l d ỏn thuc
nhúm B v 74.8% l d ỏn nhúm C . Cỏc d ỏn nhúm A ch yu thuc qun
lý ca cỏc B,ngnh ,v cỏc Tng cụng ty 91. (100/160 d ỏn)cũn li thuc
qun lý cỏc a phng (60/160 d ỏn)
Quỏ trỡnh thc hin d ỏn cỏc d ỏn u t cú trờn 5% tng s d ỏn
thc hin cú sai phm cỏc th tc u t,trong ú ch yu l chm th tc v
tin phờ duyt .Mt t l ỏng k cỏc d ỏn phi iu chnh li trong quỏ
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
10
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
trỡnh u t (17% tng s d ỏn thc hin ). Trong ú 3.6 % iu chnh v
ni dung u t,4.2 % iu chnh v tin ,12.2 % iu chnh v vn.Cho
n nay theo Bỏo cỏo ca cỏc B ,Ngnh ó cú 67 d ỏn (chim 1.6 % s d
ỏn thc hin ) phi ngng thi cụng vỡ cỏc lý do khỏc nhau, trong ú cỏc tnh
thnh ph l 31 d ỏn ,cỏc tng cụng ty 91 l 22 d ỏn v cỏc c quan trc
thuc chớnh ph l 13 d ỏn . Hin tng chm tin vn khỏ ph bin
(14.7% nm 2001 v 10.1% nm 2004) l nguyờn nhõn lm tng chi phớ v
lm gim hiu qu u t. ỏng chỳ ý vn cũn tn ti mt t l ỏng k cỏc
d ỏn cú cht lng cụng trỡnh cha m bo (0.4%) do nng lc ch u t
yu ,hp ng giỏm sỏt thi cụng khụng cht ch, cụng tỏc kim tra, kim sỏt
cha t yờu cu, t vn cha lm trũn trỏch nhim
u t giỏn tip nc ngoi
u t giỏn tip nc ngoi thng gm nhiu hỡnh thc nh u t
vo th trng chng khoỏn, cỏc khon cho vay ,vin tr ti chớnh ca cỏc t
chc chớnh ph nc ngoi. Vit Nam ,ngun vn u t giỏn tip nc
ngoi ch yu l ngun vin tr phỏt trin chớnh thc ca cỏc nc phỏt trin
(ODA).Trong bi vit ny ch tp trung vo ngun vn ny .
* Tỡnh hỡnh thu hỳt v s dng ngun vn ODA
T nm 1993 khi Vit Nam chớnh thc bỡnh thng húa quan h vi
cỏc t chc ti chớnh tin t quc t cho n nay cỏc ngun ti tr cho Vit
Nam khụng ngng tng lờn .Hin cú 30 nh ti tr song phng ,19 t chc
ti tr a phng v hn 300 t chc phi chớnh ph (NGO) ang hot ng ti
Vit Nam . ng u trong cỏc t chc trờn l Nht Bn,Ngõn hng th gii
(WB),ngõn hng phỏt chõu (ADB) chim trờn 60% tng s vn ODA ó
cam kt .
Qua 12 hi ngh cỏc nh u t tinh t 1993 n nay s vn cam kt ó
lờn ti 28640 triu USD, nu cng vi s tin h tr ci cỏch 1998 l 500
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
11
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
triu USD v ca nm 1999 l 700 triu USD thỡ tng ngun vn thuc ngun
vn ODA lờn ti 29840 triu USD. S vn gii ngõn trong thi gian tớnh n
ht nm 2004 t khong trờn 14 t USD, gii ngõn vn cam kt t khong
53% tng s vn cam kt.
2.2. ỏnh giỏ chung v thc trng thu hỳt v s dng vn u t
nc ngoi ca Vit Nam trong thi gian va qua.
2.2.1. Thnh tu
* Nhng thnh tu t c:
Nm 2004 hot ng TNN ti Vit Nam ó tip tc cú bc phc hi
rừ rt nht k t sau khng hong ti chớnh khu vc th hin qua cỏc mt ch
yu sau õy:
Vn ng ký mi v vn u t thc hin u tng cao so vi nm
trcv t mc cao nht k t nm 1998 n nay. C cu vn u t nc
ngoi ó cú chuyn bin tớch cc, t trng u t trong lnh vc cụng nghip
tip tc gia tng, nht l ó cú mt s d ỏn mi, s dng cụng ngh cao nh
d ỏn ca cụng ty Hoya Glass Disk, d ỏn m rng ca Canon Nht Bn
Hot ng sn xut kinh doanh ca khu vc kinh t cú vn TNN tip
tc tng trng cao hn cỏc thnh phn kinh t khỏc ó gúp phn nõng cao tc
tng trng chung ca nn kinh t. T trng ca khu vc cú vn TNN k
c xut khu du thụ trong tng kim ngch xut khu ca c nc t 55% l
mc cao nht t trc n nay. úng gúp ca khu vc kinh t cú vn TNN
vo tng trng kinh t tip tc tng. c tớnh nm 2004 khu vc TNN úng
gúp khong 14,5% tng GDP ca c nc, cao hn mc 13,9% ca nm 2002
v 14,3% ca nm 2003.
úng gúp cho ngõn sỏch ca khu vc TNN tip tc tng nhanh (tng
27% so vi nm 2003). TNN cng ó gúp phn quan trng trong trong vic
to thờm vic lm (74 nghỡn ngi).
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
12
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
Vi nhng n lc v ci thin mụi trng u t trong nc, vic
tng cng vn ng xỳc tin u t nc ngoi, vic ký kt v thc hin
cỏc hip nh song phng liờn quan n u t ó xut hin ng thỏi mi v
TNN vo Vit Nam th hin qua vic gia tng s lng nh u t vo Vit
Nam kho sỏt, tỡm kim c hi u t, kinh doanh. Xu hng núi trờn s to
iu kin hỡnh thnh cỏc d ỏn u t mi trong nm 2005.
2.2.2. Hn ch
* Mt s vn cũn tn ti : Khụng th ph nhn rng trong nhng
nm qua u t nc ngoi vo Vit Nam ó t c nhng thnh tu to
ln ,song nhng thnh cụng ú cũn cha tng xng vi kh nng vn cú ca
nú l do Vit Nam cũn khỏ nhiu hn ch trong thu hỳt v s dng vn u
t nc ngoi. Cú th nhn thy mt s vn nh:
- Tc u t nc ngoi vo Vit Nam nhng nm gn õy cú s
gim sỳt v s vn ng ký (nm 2002, mc dự s d ỏn c cp phộp cao
hn nm 2001 v my nm trc, nhng s vn ng ký gim i 46,8% so
vi cựng k 2001 ); v quy mụ bỡnh quõn mi d ỏn t nm 2001 n nay ch
thu hỳt c 3,31 triu USD so vi 12,2 triu USD ca thi k 1988 2000
- Nhiu d ỏn u t nc ngoi ó c cp giy phộp u t nhng
trin khai thc hin chm, cú th b mt c hi kinh doanh v gim hiu qu
u t.
- S d ỏn u t b gii th hoc rỳt giy phộp trc thi hn cú xu
hng gia tng, lm cho vn u t nc ngoi ó ớt li cng ớt hn. Mt s
doanh nghip u t nc ngoi do gp mt s khú khn trong quỏ trỡnh hot
ng nờn hiu qu kinh doanh cha cao, thm chớ cũn thua l, lm nh hng
khụng tt n cỏc nh u t.
- Cỏc d ỏn u t nc ngoi ang hot ng sn xut kinh doanh
thng gp mt s vng mc v thu thu nhp cỏ nhõn, quy nh ca Nh
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
13
Tiểu luận Kinh tế Đầu t
nc v mc chi trong thu thu nhp doanh nghip, s thiu nht quỏn v
khụng minh bch gia cỏc vn bn lut v di lut.
- Dũng vn TNN vo nc ta tuy tng mnh nhng vn thp hn so
vi tim nng, so vi nhu cu thu hỳt vn TNN cho vic nõng cao tc
tng trng kinh t, cng nh so vi cỏc nc trong khu vc.
- T trng vn TNN trong tng vn u t ton xó hi tip tc gim,
do tc tng vn TNN thc hin thp hn tc tng vn u t ca khu
vc t nhõn trong nc. C cu u t nc ngoi cũn mt cõn i k c v
c cu vựng v ngnh, s d ỏn cụng ngh cao do cỏc TNCs u t cha ln.
- Mt s d ỏn gp vng mc kộo di cha c x lý dt im gõy
nh hng xu n mụi trng u t. Tỡnh trng tranh chp gia cỏc i tỏc
trong liờn doanh v tranh chp lao ng trong cỏc doanh nghip cú vn
TNN
- Riờng v ngun vn ODA tuy t c thnh cụng v thu hỳt nhng
mc gii ngõn cũn chm so vi yờu cu.
III. Nhng gii phỏp nhằm tng cng thu hỳt v nõng cao hiu qu s
dng vn u t nc ngoi ca Vit Nam trong thi gian ti.
Nhm tip tc to iu kin cho khu vc kinh t cú vn u t nc
ngoi úng gúp nhiu hn vo s nghip xõy dng v phỏt trin kinh t ca
Vit Nam, cn tp trung vo cỏc vn ch yu sau:
3.1 - Gii quyt c bn vn nhn thc khỏc nhau v thnh phn
kinh t cú vn u t nc ngoi.
Cn cú mt chng trỡnh tng th tuyờn truyn cho mi ngi hiu
ỳng v thng nht v hot ng u t nc ngoi, nhm hn ch nhng
nhn thc lch lc v u t nc ngoi. õy l vic lm thng xuyờn v l
c s thng nht trong iu hnh v hn ch cỏc x lý khụng ỳng i vi
hot ng u t nc ngoi. Chng trỡnh ny bao gm c vic n hnh cỏc
Trần Văn Liêm Lớp: Cao học K16B
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét