Ba công dân vĩ đại của Mac

Tiết 106-107.Văn học
ba cống hiến vĩ đại của mác
Ph. Ăng-ghen
Bố cục bài học:
I.Tìm hiểu chung.
II. Đọc hiểu văn bản.
III.Tổng kết.
Người thực hiện: Ma Viết Sơn

I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Phri-đrích Ăng-ghen(1820-1895)
-
Là nhà triết học, nhà lí luận và hoạt động
cách mạng, lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn
thế giới.
-
Ông là người Đức, con một kĩ nghệ gia giàu
có ở Bác-men, là người bạn thân của Mác.
- Ăng-ghen sống tại Anh và mất tại đó năm
1895. Tro thi hài ông được rắc xuống biển.

*Tác phẩm chính của ông là chính trị, kinh tế, lịch sử
có công trình viết chung với Mác: Tuyên ngôn Đảng
cộng sản (1848). Ăng-ghen cũng rất quan tâm tới văn
học nghệ thuật.
*Các Mác( 1818-1883), là nhà triết học và nhà
chính trị vĩ đại người Đức, lãnh tụ thiên tài của
giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên
toàn thế giới.
-
Mác qua đời ngày 14-3-1883, tang lễ cử hành
tại nghĩa trang Hai-ghết (Luân Đôn-Anh).
-
Tác phẩm nổi tiếng của Mác: Tuyên ngôn
Đảng cộng sản ( viết chung với Ăng ghen); Bộ
Tư bản (1864-1876).

2.Văn bản:
a.Hoàn cảnh sáng tác:Đây là bài điếu văn-chính luận
do Ăng-ghen đọc trước mộ Mác, tại nghĩa trang Hai-
ghết, Luân Đôn, Khi Mác qua đời ngày 14-3-1883
b.Bố cục: Văn bản chia làm 3 phần:
-
Phần một từ đầu đến vĩ nhân ấy gây ra: Tác giả
giới thiệu thời gian, không gian Mác vĩnh biệt cuộc
đời.
- Phần hai tiếp đó đến Không làm thêm gì
nữa:Những cống hiến to lớn của Mác với cuộc
sống nhân loại.
- Phần ba còn lại: Đánh giá sự cống hiến của Mác.

II.Đọc-hiểu:
1.Thời gian, không gian và một con người:
-
Cách mở đầu của tác giả: Thông báo cụ thể,
rõ ràng :
+ Thời gian: chiều ngày 14-3, vào lúc 3 giờ
kém 15 phút.
+ Không gian: trong một căn phòng nhỏ.
+Thời gian, không gian ấy là bình thường như
ng nó gắn liền với sự ra đi, với giấc ngủ
nghìn thu, với sự vĩnh biệt của một vĩ nhân:
Mác.

- Đánh giá khái quát về Mác: Nhà tư tưởng vĩ đại
nhất trong các nhà tư tưởng hiện đại => đánh giá
rất cao, rất chính xác và đầy tự hào về Các Mác,
với tư cách là nhà bác học, triết gia, tư tưởng hiện
đại- đương thời.
-
Sự thương tiếc sâu xa vì sự tổn thất, trống vắng
không sao lường hết được, mang tầm thế giới,
nhân loại: với giai cấp công nhân và nhân dân
lao động, với khoa học lịch sử.
* Nghệ thuật: nói giảm, nói tránh: ngừng suy
nghĩ, ngủ thiếp đi giấc ngủ nghìn thu

2.Những cống hiến vĩ đại của Mác:
*Cống hiến đầu tiên của Mác là:
-
Tìm ra quy luật phát triển của lịch sử loài
người qua các thời kì lịch sử.
- Bản Chất của quy luật đó là: cơ sở hạ tầng
quyết định kiến trúc thượng tầng. Nghĩa là:
tư liệu sản xuất, cách sản xuất, trình độ phát
triển kinh tế ( cơ sở hạ tầng) quyết định hình
thức, thể chế nhà nước, tôn giáo, văn học
nghệ thuật ( kiến trúc thượng tầng).

- Cách trình bày và cách đánh giá: giản dị, cơ
bản, dễ hiểu. So sánh tương đồng, bình luận:
+ Trong khoa học tự nhiên ( sinh học): cống
hiến vĩ đại của Đác uyn: tìm ra quy luật
tiến hóa và phát triển của thế giới hữu cơ
( muôn loài)
+ Trong khoa học xã hội (lịch sử, triết học):
cống hiến vĩ đại của Các Mác: tìm ra quy
luật phát triển của loài người.

* Cống hiến vĩ đại thứ hai:
-
Tìm ra quy luật vận động riêng của phương
thức sản xuất tư bản chủ nghĩa hiện nay và
của xã hội tư sản do phương thức đó đẻ ra.
-
Đó là giá trị thặng dư và quy luật của giá trị
thặng dư.
- Nhắc lại và làm rõ hơn khái niệm m: giá trị
do lao động sống tạo thêm ra ngoài giá trị
sức lao động. Là lao động không công của
người công nhân làm thuê.

- Tác dụng của cống hiến ( so sánh)
+ Công trình nghiên cứu khoa học của các nhà kinh
tế học tư sản và phê bình xã hội chủ nghĩa: mò
mẫm trong bóng tối.
+ Bộ Tư bản của Các Mác, với cống hiến về giá trị
thặng dư: lập tức một ánh sáng xuất hiện.
- Nếu cống hiến thứ nhất mang tầm vĩ mô, thì cống
hiến thứ hai mang tầm vi mô, rất mới mẻ và tinh
vi, sâu sắc.

* Cống hiến vĩ đại thứ ba:
-
Đó là sự kết hợp giữa lí luận và thực tiễn,
biến các lí thuyết cách mạng khoa học
thành hành động cách mạng.
=> Những cống hiến này được xếp theo một
trật tự tăng tiến, cống hiến sau lớn hơn cống
hiến trước.

3. Tình cảm của Ăng-ghen với Mác:
-
Nhấn mạnh sự bất tử của Mác.
-
Đề cao, ngợi ca, tiếc thương vô hạn trước sự ra
đi của Mác.
-
Các Mác chống lại bất công, chống cường
quyền, bạo lực.
- Những cống hiến mang lại lợi ích cho toàn thể
nhân loại, vì thế Ông có nhiều kẻ đối địch
nhưng chưa chắc có một kẻ thù riêng nào cả=>
Lời khẳng định như một lời cầu nguyện của
Ăng-ghen trước mộ Mác.

III. Tổng kết:
-
Cách lập luận và cách diễn đạt chặt chẽ, giàu
sức thuyết phục.
-
Nhân loại đã thấy được ba cống hiến vĩ đại
của một vĩ nhân- Các Mác.
- Bài viết là một áng văn nghị luận xuất sắc
trong văn chương.

IV. Luyện tập:

Nhận xét vắn tắt về nghệ thuật lập luận của
bài phát biểu?
-
Ngắn gọn, sâu sắc.
-
Luận điểm, luận cứ rõ ràng.
-
So sánh trùng điệp , tăng tiến.
- Đề cao, xót thương vô hạn.

Xem chi tiết: Ba công dân vĩ đại của Mac