Thứ Tư, 5 tháng 3, 2014

Bạch Vân Gia Huấn Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Thiên thứ t nói về đại nghĩa
Lúc thi hành phải nghĩ cho sâu
Trung với nớc đặt lên đầu
Đạo cha con đợc xếp vào đạo luân
Trai tài biết thơng dân tuấn kiệt
Gái kiên trinh phải biết giữ mình
Ngời tài nớc đợc thơm danh
Vợ giỏi nh đợc ngọc lành trời cho
Gái bất chính thì cho chẳng lấy
Trai có tài mắc bẩy là ngu
Bất trung dễ mắc mu thù
Vua chúa nh mù mới lấy làm quan
Con dân thờng chăm ngoan học giỏi
Cũng có ngày tiến tới làm quan
Con quan chẳng chịu học hành
Suốt đời cũng chỉ là anh dân thờng
Làm quan mới thấm ơn chế độ
Có nuôi con mới nhớ mẹ cha
Muốn lòng ngay thẳng thật thà
Luyện rèn ý chí mới là đầu tiên
Việc gia thất muốn yên mọi sự
Mọi ngời nên biết xử phận mình
Đừng mu lấy của bất minh
Chớ ghen ghét với ngời mình còn thua
Vợ ngời ta chớ đùa cợt nhả
Đừng dèm pha quấy phá hôn nhân
Một năn có một mùa xuân
Một ngày có một giờ dần mà thôi
Cháy nhà có nớc liền dễ chữa
Xóm giềng gần giúp đỡ lẫn nhau
Trò đời lắm chuyện thơng đau
Anh em để mất lòng nhau thật buồn
Ngời xa bảo thói thờng vẫn vậy
Đàn bà thì khó dạy khó chiều
Quân tử phép tắc tuân theo
Tiểu nhân chẳng biết những điều lễ nghi
Thấy ai có vật gì quý giá
S tầm, năm 2007
5
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Chớ lân la tán gạ cầu xin
Công việc nào quá khó khăn
Đừng bắt ngời khác phải lăn vào làm
Muốn thành ngời phải xem mình trớc
Nếu tha mình tha đợc ngời ta
Phờng bất chính kẻ gian tà
Kết thân với chúng dễ mà tàn thân
Không minh bạch miếng ăn, lời nói
Nguyên nhân là tội lỗi hại mình
Tuổi trẻ lao động nhiệt tình
Khi già cuộc sống gia đình thảnh thơi
Trẻ mà lêu lổng chơi bời
Về già nhất định cuộc đời gian truân
Của cho con đâu cần vàng bạc
Mà cho con đợc học đợc hành
Cho muôn khoảnh ruộng tốt xanh
Chẳng bằng cho chúng nghề lành trong tay
Mu làm giàu thờng hay thất đức
Làm điều nhân khó đợc giàu sang
Thuốc hay khó chữa bệnh oan
Của nhặt đợc khó mở mang giàu bền
Bất nghĩa mà trở nên phú quý
Nh mây bay giọt nớc nổi trôi
Phúc sinh trong sạch lòng ngời
Đức sinh kiên nhẫn sống đời yêu thơng
Tham lam lắm ắt vơng tai hoạ
Sống bất nhân tội chẳng thoát đâu
Tiểu nhân chẳng giúp ai đâu
Bởi chừng lòng chúng nh đầu mũi kim
Chỗ gai gốc toàn tìm mu kế
Cốt hại ngời mong để lợi mình
Ngời quân tử có bất bình
Khéo mà xa lánh kẻo mang hận thù
Tình ngời vốn nh tờ giấy trắng
Nh cuộc cờ vốn chẳng giống nhau
Khéo mà ứng xử với nhau
Đừng làm ai đó phải cau đôi mày
Chớ mạt sát day tay mắm miệng
Để ngời ta phải nghiến hàm răng
Ngựa gầy nên kéo chẳng hăng
Ngời không hồ hởi phải chăng do nghèo
Sẵn tiền rợu thì nhiều bạn đấy
Lúc lâm nguy nào thấy một ai
Luật trời báo ứng chẳng sai
S tầm, năm 2007
6
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Không trớc mắt cũng lâu dài chứng minh
Thiên thứ năm tâm linh chí thiện
Phải giữ mình cho sáng tâm t
Vui nhất là bạn thi th
Việc đời khó nhất cũng là dạy con
Cha nghiêm nghị sinh con hiếu thảo
Mẹ nhân từ dạy bảo gái ngoan
Nhà lành hơng toả chí lan
ở đâu cũng thấy mùi hơng ngọt ngào
Gần nhà uế nh vào chợ cá
Buộc con ngời quen cảnh mùi tanh
Có nết tốt chẳng kiêu căng
Đức tốt làm mãi cho thành thói quen
Giàu chớ kiêu, chớ nên ích kỷ
Sang cũng đừng xa xỉ hơn ngời
Việc làm muốn tốt tuyệt vời
Ba lần cân nhắc hẳn hoi hãy làm
Suy tính kĩ bao hàm hai ý
Việc chung riêng thấu lý đạt tình
Từ xa vẫn sợ vẫn kinh
Lòng ngời nham hiểm nảy sinh khó lờng
Kẻ tiểu nhân vốn thờng xảo quyệt
Tìm mu mô tiêu diệt ngời ngay
Cho dù nham hiểm quắt quay
Không qua lẽ phải, chẳng xoay đạo trời
Bất nhân mà nhất thời nổi tiếng
Không ngời, thì trời diệt chẳng tha
Tự nhiên đợc của đầy nhà
Một là lộc lớn hai là hoạ to
Có lúc bại trời cho thắng cuộc
Hoặc đang nghèo lại đợc sang giàu
Thế gian yêu lắm ghét nhiều
Khen nhiều chê lắm bao điều bất an
Mừng nhiều lo lắm chẳng oan
Vinh nhiều nhục lắm thế gian thờng tình
Đừng cậy thế mà sinh kiêu ngạo
S tầm, năm 2007
7
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Chớ cậy quyền mà tạo lợi riêng
Làm một việc thiện cũng nên
Trừ một việc ác quả nhiên rất cần
Sinh sự thì bận tâm mệt sức
Nên nhún nhờng đạo đức thì hơn
Việc có chuẩn bị hãy làm
Việc không chuẩn bị chớ tham làm nhiều
Bao kinh nghiệm từ xa đã thấy
Sai một li đi mấy dặm đờng
Quả quyết đợc việc lẽ thờng
Do dự hỏng việc ấy gơng ở đời
Sắc chẳng mê ngời, ngời mê sắc
Rợu chẳng say ngời, ngời tự say
Đừng nên vui quá nói chày
Chớ vì sớng quá vung tay làm bừa
Quý chim phợng bởi yêu lông cánh
Trọng hiền tài ở cách nói năng
Gặp khi hoạn nạn khó khăn
Hành vi tế nhị nói năng lựa lối
Mời mắt trông và mời ngón trỏ
Thật thông minh sáng tỏ sâu xa
Quả đào ngời quý tặng ta
Ta lấy quả mận đem ra tặng ngời
Cung lạ chớ cầm chơi mà khốn
Ngựa không quên chớ cỡi mà gay
Qua ruộng da chớ sửa dày
Du qua gốc mận chớ dơ tay sửa đầu
Coi chừng chốn nhà cao cửa rộng
Đừng cậy rằng tông tộc mình to
Họ to lắm chuyện tò mò
Cửa cao thờng dở lắm trò kiêu căng
Ngời tốt chơi, nói năng chân thật
Kẻ xấu chơi nh mật chết ruồi
Ngời tốt thiện chí thức thời
Khó khăn thuận lợi vẫn nuôi chí bền
Kẻ xấu thờng van xin lúc khó
Đợc việc rồi thì nó quên luôn
Mới hay muôn sự vui buồn
Những điều chí thiện phải nuôi chí bền

S tầm, năm 2007
8
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Thiên thứ sáu hai dòng thiện ác
Đừng theo phờng bạc ác tinh ma
Trăm năm trong cõi ngời ta
Dở hay báo ứng thật là công minh
Báo ứng có khi nhanh khi chậm
Nhà đói nghèo nào giám coi khinh
Việc làm phúc: nếu vô tình
Nh phờng lánh nạn đáng khinh khỏi bàn
Kẻ bạo ngợc mu toan việc xấu
Bịp ngòi đời sao dấu đợc trời
Vầng dơng mọc lặn luân hồi
Mặt trăng tròn khuyết đầy rồi lại không
Tình ngời cũng tụ xong lại tán
Sự buồn vui, vui chán lại buồn
Cỏ hoa sớm nở tối tàn
Cây tùng cây bách muôn vàn sức xuân
Mỗi ngày xét bản thân ba lợt
Hẳn nhiều ngời sẽ biết cho ta
Số trời vốn sẵn định ra
Giàu sang có mệnh vinh hoa có ngày
Hoa nở muộn bởi cây cằn cỗi
Đời cha vui bởi nỗi khó nghèo
Giàu sang khách đến thăm nhiều
Nghèo hèn thân thích ra chiều cách li
Lúc d tiền phòng khi túng thiếu
Khi sớng vui phải liệu khi buồn
Một nhà nền nếp cơng thờng
Kính tôn cha mẹ đẹp gơng vợ chồng
Tình anh em thuận lònh nhân ái
Nghĩa bạn bè đi lại giúp nhau
Nuôi con phòng ốm đau
Chứa thóc phòng đói là câu chí tình
Giúp ngời khi tình hình nguy cấp
Hoặc cứu ngời trong lúc gian nguy
Có mới đừng nới cũ đi
Miệm nói một lối, bụng suy một đờng
S tầm, năm 2007
9
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Chớ có bóp tròn thành ra méo
Đừng có bé xé ra to
Một chút tà tất quanh co
Ngời ta sẽ biết cái trò không hay
Lời không cánh mà bay khắp ngã
Đạo cao thì gốc cả rễ sâu
Mài viết ngọc chẳng dễ đâu
Nói sai biết sửa bao lâu mới thành
Lời đã nói bay nhanh nh gió
Bốn ngựa phi cũng khó mà theo
Khinh ngời là thói tự kiêu
Ngời ta khinh lại đời nào chịu thua
Tự khen mình mà chê ngời hỏng
Thì ngời ta có trọng gì mình
Hãy suy thiện ác nhục vinh
ở sao có nghĩa có tình thì hơn
Thiên thứ bảy hãy luôn tích thiện
Chứa điều lành nh mặt trời lên
Rất vô t, rất tự nhiên
Sáng soi muôn nẻo chẳng phiền đến ai
Chứa điều ác là tai hoạ đấy
Lửa trên đầu nào thấy mà lo
Chuyện ác dù nó chẳng to
Trên trời rung động tựa hồ sấm vang
Việc mờ ám chẳng ai rõ biết
Nhng mắt thần nhật nguyệt sáng soi
Giàu sang đúng phận thì thôi
Nghèo hèn yên phận sống môi trờng nghèo
Suy từ ta ra nhiều ngời khác
Khoe điều lành điều ác dấu đi
Thấy ai làm trái điều gì
Thì can ngăn hoặc tránh đi chớ nhìn
Chuyện ngời khác không nên đàm tiếu
Mặc ngời ta mạnh yếu dở hay
S tầm, năm 2007
10
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Nói nhiều nghe cũng nhàm tai
Dạy nhiều sinh oán bấy nay lẽ thờng
Khi yêu cũng nên lờng lúc ghét
Lúc ghét nên nhớ đến khi yêu
Việc làm lời nói ít nhiều
Phải luôn hớng thiện phải theo phận mình
Thứ yên phận là thiên thứ tám
Đừng để ngời đụng chạm đến ta
Biết lo trớc biết phòng xa
Khoan dung ngay thẳng hẳn là đông vui
Nớc chân chính, lòng thời cũng thuận
Quan thanh liêm dân hẳn yên lòng
Vợ hiền là phúc nhà chồng
Các con hiếu thảo thì lòng cha yên
Tài giỏi cũng chớ nên khoác lác
Nhiều việc cao bằng việc an nhàn
Bốn mùa ám lạnh xuyềnh xoàng
Nói năng thận trọng rõ ràng đợc yêu
Dễ đợc thì tất nhiên dễ mất
Đợc vất vả thì mất khó khăn
Làm thong thả việc chắc ăn
Việc đời muôn sự khó khăn ban đầu
Ngời xa nói những câu triết lí
Vào rừng bắt hổ dễ nh chơi
Còn khi mở miệng dạy ngời
Khó khăn lắm đấy liệu lời đắn đo
Quân tử cần ăn no vừa đủ
Không cầu kì cốt giữ bình yên
Trò tìm thầy học dễ tìm
Thầy tìm trò tựa tìm kim đáy hồ
Việc chia chác không lo ít ỏi
Chỉ đáng lo cái tội không đều
Không lo hoàn cảnh túng nghèo
Chỉ lo xã hội lắm điều bất công
S tầm, năm 2007
11
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Giữ đại đạo là thiên thứ chín
Lấy chữ trung, chữ tín làm đầu
Ngời quân tử đạo đức cao
Không kiêu căng giữ trớc sau khoan hoà
Khi cần giúp ngời ta việc gấp
Chẳng chọn ngày đừng bấm ngón tay
Ngời đợc ta cũng mừng thay
Ngời đau cũng cảm đắng cay cho ngời
Nói thao thao ngàn lòi tiêm tất
Cũng không qua việc thật đã làm
Kiếm lời chê trách nhân gian
Chính là chuốc lấy nỗi oan hại mình
Ta giúp ngời chân tình độ lợng
Là cái thuật làm phớc đáng tin
Trăm nghe không bằng một nhìn
Việc thật quý hơn ngàn lời nói suông
Việc trời đất cũng thờng thay đổi
Sáng gió ma chiều tối đẹp trời
Cũng nh cuộc sống con ngời
Sáng chiều may rủi đầy vơi chuyển vần
Có việc đối với ta là thế
Nhng với ngời đâu dễ giống ta
Khi lời nói trái phát ra
Tất nhiên cái lỗi, cái tà vào theo
Của phi nghĩa đa vào phía trớc
Nó tìm đờng bớc lối cửa sau
Đừng làm những việc không đâu
Chớ ham của lạ để sau hận lòng
Việc làm chớ lao tâm cật lực
Nên đắn đo hợp sức thì hơn
Không lời biếng chẳng ôm ham
Học đợc đại đạo để làm thực tâm
S tầm, năm 2007
12
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Thiên thứ mời là khuyên đọc sách
Sách là thầy dạy mách cho ta
Bao điều đạo lý sâu xa
Văn minh khoa học bao la đất trời
Ham đọc sách thì trời chẳng phụ
Chí bền ắt sẽ làm nên
Mẹ cha vui bởi con hiền
Gia đình hoà thuận đẹp yên mọi bề
Đạo đức cao quý thần nể sợ
Đợc mọi ngời giúp đỡ tin yêu
Thấy việc thiện cứ làm theo
Biết lỗi sửa lỗi là điều đáng khen
Cách đối xử phải nên suy xét
Đừng cạn tình trái nết mất lòng
Làm nhanh ẩu việc khó thành
Suy sâu tính kỹ thực hành mới hay
Tre uốn mạnh không vênh cũng gãy
Chó cắn bừa bởi chạy cùng đờng
Đánh chuông chuông cũng kêu vang
Ngời uất ức cũng sẵn sàng đấu tranh
Chớ nên hám lợi hám danh
ít ham muốn mới yên lành dài lâu

S tầm, năm 2007
13
Trần Minh Khôi, CĐSP Nghệ An
Thiên thứ mời một nói câu số mệnh
Nghĩa là do tiền định cả rồi
Giàu sang cũng bởi tại trời
Công danh có vận có thời ở may
Đồ ăn uống xa nay sản suất
Cũng do trời do đất khởi sinh
Ngời khôn làm đúng phận mình
Kẻ h mạo hiểm háo danh khoe tài
Nói thẳng thừng trái tai chẳng thích
Hãy xét suy có ích cứ làm
ở đời lắm thói đa đoan
Thuốc đắng khỏi bệnh thế gian tỏ tờng
Thấy ngời tốt chớ xem thờng
Hãy nghiêm mà học tìm đờng mà theo
S tầm, năm 2007
14

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét