Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
6. Ngân hàng nước xuất khẩu (thông báo L/C) chuyển bộ chứng từ cho
ngân hàng mở L/C và ngân hàng ngân hàng mở L/C tiến hành kiểm tra
bộ chứng từ: phù hợp thì thanh toán, không phù hợp thì không thanh
toán, trả lại chứng từ cho người xuất khẩu để sửa chữa, sau đó chuyển
cho người mua hàng.
7. Ngân hàng mở L/C đòi tiền người nhập khẩu, nhận tiền hoặc nhận văn
bản chấp nhận thanh toán (nguời mua ký hối phiếu trả sau) và chuyển
chứng từ cho người nhập khẩu.
8. Người nhập khẩu kiểm tra chứng từ, nếu hợp lệ thì trả tiền, nếu không
hợp lệ có quyền không thanh toán với ngân hàng và người bán.
Qua sơ đồ trình tự mở thư tín dụng chứng từ nêu trên, ta có thể thấy rõ 4
bước (sau khi nhận thông báo “hàng sẵn sàng để giao”)
- Mở L/C và thông báo cho người xuất khẩu (1,2,3) biết nội dung.
- Người bán giao hàng, lập bộ chứng từ (4).
- Người bán chuyển bộ chứng từ qua ngân hàng và người mua kiểm
tra (5,6,7).
- Người nhập khẩu kiểm tra chứng từ, nếu phù hợp thì trả tiền ,nếu
không thì từ chối trả tiền (8)
1.1.1.3.Thư tín dụng và các loại thư tín dụng.
1.1.1.3.1.Thư tín dụng.
* Khái niệm: Thư tín dụng là trách nhiệm của ngân hàng tiến hành trả
tiền theo lệnh của người mua và lấy từ tài khoản của người mua(nhập khẩu)
để trả cho người xuất khấu số tiền hàng đã giao khi người xuất khẩu trình đủ
chứng từ
* Đặc điểm: Thư tín dụng xuất phát và trên cơ sở hợp đồng mua bán
nên phải thống nhất với hợp đồng,nhưng lại độc lập với hợp đồng này.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
* Nội dung chủ yếu trong thư tín dụng chứng từ:Gồm có những điều
khoản như sau:thời hạn hiệu lực,thời hạn trả tiền,thời hạn xuất trình ,thời hạn
giao hàng ,những nội dung về hàng hoá,vận tải giao nhận hàng,chứng từ mà
người hưởng lợi phải xuất trình và sự cam kết trả tiền của ngân hàng mở thư
tín dụng.
1.1.1.3.2.Các loại thư tín dụng.
Xét theo các điều kiện,chia ra các loại thư tín dụng thường thấy trong
thanh toán quốc tế như sau:
Thư tín dụng không thể huỷ bỏ(irrevocable letter of credit)( được áp
dụng rộng rãi nhất trong thanh toán quốc tế):L/C này không thể bị
huỷ hoặc bị ngân hàng của người nhập khẩu sửa đổi trong thời hạn
hiệu lực nếu không có sự đồng ý của người xuất khẩu.Thư tín dụng
không huỷ bỏ là trách nhiệm của ngân hàng khi đã mở thư tín dụng
thì phải bảo đảm thanh toán số tiền hàng trả cho người xuất khẩu.
Thư tín dụng không thể huỷ bỏ,có xác nhận(confirmed irrevocable
L/C):là thư tín dụng không thể huỷ bỏ, được một ngân hàng khác
xác nhận bảo đảm trả tiền theo yêu cầu của ngân hàng mở
L/C,không phụ thuộc vào việc có nhận được hay không số tiền hoàn
trả của ngân hàng mở L/C.Dù người mua hàng bị phá sản L/C vẫn
có giá trị thanh toán.Do có hai ngân hàng đứng ra cam kết trả tiền
cho người xuất khẩu.loại L/C này là đảm bảo nhất cho người xuất
khẩu.
Thư tín dụng không thể huỷ bỏ ,miễn truy đòi(irrevocable without
recourse L/C):khi người xuất khẩu đã được trả tiền,thì ngân hàng
mở L/C không có quyền đòi tiền lại bất kể trường hợp nào.
Thư tín dụng chuyển nhượng được(transferable L/C):
- Là thư tín dụng không thể huỷ bỏ.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- L/C cho quyền người hưởng lợi thứ nhất được yêu cầu ngân hàng
mở L/C chuyể nhượng toàn bộ hay một phần tiền L/C cho một hay
nhiều người khác.
- Chỉ được chuyển nhượng một lần
- Chi phí chuyển nhượng do người hưởng lợi chịu.
Thư tín dụng tuần hoàn(revolving L/C):là thư tín dụng không thể
huỷ bỏ.Sau khi sử dụng hết thời hạn hiệu lực thì L/C lại tự động có
giá trị như cũ,cho tới khi nào tổng trị giá hợp đồng thực hiện đủ.
Có 3 loại L/C tuần hoàn:
- Tuần hoàn tự động.
- Tuần hoàn hạn chế.
- Tuần hoàn bán tự động.
Thư tín dụng giáp lưng(back to back L/C):Người xuất khẩu nhận
được L/C mở cho mình,dùng L/C này thế chấp mở một L/C khác cho
một người khác hưởng,với nội dung tương tự L/C nhận được,L/C mở
sau gọi là L/C giáp lưng.
Thư tín dụng đối ứng(reciprocal L/C): Được sử dụng trong phương
thức đổi hàng,có thể trong gia công, đề phòng bên đối phương không
giao hàng,không trả tiền.Khi nhận được L/C loại này,người xuất khẩu
muốn L/C có hiệu lực thì phải mở L/C trị giá tương đương cho người
mở L/C trả tiền cho mình.
Thư tín dụng dự phòng(stand_by L/C): để đề phòng trường hợp
người xuất khẩu nhận L/C mà không giao được hàng.
Thư tín dụng thanh toán dần dần(deferred payment L/C):Là L/C
không thể huỷ bỏ,ngân hàng mở L/C cam kết với người thanh toán dần
dần cho đủ toàn bộ số tiền của L/C trong thời hạn quy định trong L/C.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.1.1.4. Ưu nhược điểm của phưong thức tín dụng chứng từ(L/C).
Ưu điểm:
• Đối với người nhập khẩu:
- Nhà nhập khẩu sẽ nhận được bộ chứng từ đúng quy định trong L/C
và bộ chứng từ được ngân hàng phát hành kiểm tra hộ với mức trách
nhiệm cao nhất.
- Nhà nhập khẩu chỉ phải thanh toán khi yêu cầu của họ được thực
hiện.
- Đảm bảo nhận được hàng hoá đúng số lượng,chất lượng như trong
L/C, đồng thời có thể tận dụng được tín dụng ngân hàng trong
trường hợp ngân hàng cho phép.
• Đối với người xuất khẩu:
- Được thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán trước khi hàng hoá đến
tay người nhập khẩu.
- Được ngân hàng phát hành đứng ra cam kết thanh toán.
- Có ưu thế trong việc ký kết hợp đồng,khi mà người xuất khẩu cho
người nhập khẩu trả chậm(sử dụng hối phiếu có kỳ hạn),nhà xuất
khẩu chỉ cần xuất trình hối phiếu tại bất kỳ ngân hàng nào cũng
được thanh toán.Và trong trường hợp là L/C không huỷ ngang thì sẽ
đặt trách nhiệm thanh toán lên ngân hàng phát hành và ngân hàng
xác nhận:lúc này người xuất khẩu là người được an toàn lớn nhất.
• Đối với ngân hàng phát hành,ngân hàng thông báo,ngân hàng xác
nhận,ngân hàng chỉ định:Phương thức này mang lại thu nhập nhiều
nhất cho ngân hàng vì phí dịch vụ cao hơn so với phương thức khác,
đồng thời giúp tằn cường mối quan hệ đối với các ngân hàng đại lý
ở nước ngoài.
Song phương thức này không phải là không có nhược điểm của nó.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Nhược điểm:
• Đối với người nhập khẩu:
- Phương thức này chỉ căn cứ vào chứng từ.Nếu nhà nhập khẩu có
gian lận(giả mạo chứng từ)không đúng pháp luật thì nhà nhập khẩu
vẫn phải thanh toán.
- Nếu có sự thay đổi trong hợp đồng thì sẽ làm mất thêm thời gian
giao dịch và mất thêm chi phí.
- Trường hợp hàng hoá có thể đến nơi mà vẫn chưa nhận được chứng
từ thì nhà nhập khẩu sẽ phải chịu chi phí lưu kho,lưu bãi.
• Đối với người xuất khẩu:
- Nếu có sự thay đổi trong hợp đồng thì sẽ gây phiền hà và tốn kém
chi phí.
- Đối với L/C huỷ ngang có thể bị ngân hàng phát hành sửa đổi hay
bổ sung bất kỳ lúc nào trước khi nhà xuất khẩu xuất trình chứng từ.
• Đối với ngân hàng phát hành:
- Rủi ro liên quan đến tín nhiệm khách hàng,nếu nhà nhập khẩu mất
khả năng thanh toán mà trước đó nhà nhập khẩu lại được ngân hàng
cho vay tín dụng do tín nhiệm….Lúc này ngân hàng phát hành vẫn
phải thanh toán cho người xuất khẩu khi người nhập khẩu mất khả
năng thanh toán.
- Do nghiệp vụ ngân hàng:như thiếu những chứng từ cần thiết trong
bộ chứng từ mà vẫn thanh toán.
- Rủi ro do tính chất của hàng hoá:Trong trưòng hợp nhà nhập khẩu
không bán được thì ngân hàng sẽ phải lấy hàng hoá của nhà nhập
khẩu và khi đó sẽ dẫn đến việc xem hàng hoá đó là gì? để thực hiện
việc thu hồi vốn:
+ Xem xét nhà nhập khẩu có đúng là chủ của lô hàng này không.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Hàng hoá này có thuộc loại tốt và có bán được không.
+ Hàng hoá này có giá như thế nào và có hay biến động không.
+ Nếu có sự thông đồng của người xuất khẩu và người nhập khẩu để
lừa ngân hàng:hàng không giao và lợi dụng sự tín nhiệm của ngân
hàng đối với nhà nhập khẩu(không bắt cầm cố).
• Đối với ngân hàng chỉ định:Trong trường hợp thanh toán trước cho
nhà xuất khẩu thì sau này nếu có sự cố gì đối với nhà xuất khẩu thì
ngân hàng chỉ định phải tự chịu.
• Đối với ngân hàng xác nhận:
- Nếu ngân hàng phát hành trục trặc không đủ khả năng thanh toán
cho ngân hàng xác nhận khi mà ngân hàng xác nhận đã thanh toán
cho nhà xuất khẩu rồi.
- Nếu ngân hàng xác nhận kiểm tra không kỹ bộ chứng từ mà nhà
xuất khẩu trình mà vẫn thanh toán thì sẽ không đòi được tiền của
ngân hàng phát hành.
1.1.2. Rủi ro trong thanh toán theo phương thức tín dụng chứng
từ(L/C).
1.1.2.1.Khái niệm về rủi ro nói chung.
Rủi ro là điều không lành,không tốt xảy đến bất ngờ,là khả năng gặp
nguy hiểm,thiệt hại…
Theo định nghĩa của từ điển Wikipedia: Rủi ro là khả năng gặp nguy
hiểm, tổn thất không lường được trước có thể phát sinh từ một tiến trình hay
từ một sự kiện.
Lý luận và thực tiễn đã chứng minh rằng rủi ro trong hoạt động kinh
doanh của ngân hàng là nhiều nhất.Do ngân hàng là tổ chức tài chính có quan
hệ mật thiết với nhiều thành phần kinh tế trong nền kinh tế quốc dân.Bất kỳ
một sự thay đổi nào của các thành phần kinh tế cũng kéo theo sự tác động dây
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
chuyền đối với ngân hàng.Vì vậy nhận thức đúng đắn và đầy đủ về rủi ro
trong kinh doanh ngân hàng là một vấn đề thiết yếu cấp bách để từ đó giúp
đưa ra các biện pháp hạn chế rủi ro cho ngân hàng.
1.1.2.2.Rủi ro trong thanh toán tín dụng chứng từ.
Trong thanh toán quốc tế,phương thức thanh toán tín dụng chứng
từ(L/C) là phương thức được sử dụng nhiều.Tuy nhiên trách nhiệm của ngân
hàng trong phương thức này rất lớn và rất dễ xảy ra rủi ro.Vì vậy để có thể
hạn chế và quản lý được rủi ro đòi hỏi phải phải phân loại được rủi ro,biết
đựơc nguyên nhân và hiểu được biểu hiện của nó để từ đó đưa ra các biện
pháp phòng ngừa,hạn chế rủi ro hiệu quả cho ngân hàng.
1.1.2.3.Rủi ro đối với các bên trong thanh toán tín dụng chứng từ.
Tuy phương thức tín dụng chứng từ được đánh giá là phương thức tối
ưu và an toàn nhất,nhưng không có nghĩa là không có rủi ro xảy ra cho các
bên.Trong phương thức tín dụng chứng từ có rất nhiều loại rủi ro,vì vậy để có
thể đánh giá mức độ rủi ro của các bên,ta nên xem xét trong phạm vi từng loại
rủi ro,cụ thể như:
1. Rủi ro kỹ thuật(rủi ro tác nghiệp).
Đây là loại rủi ro thường gặp nhất trong thanh toán thư tín dụng.Rủi ro
này tuy không gây thiệt hại lớn về mặt vật chất nhưng ảnh huởng đến uy tín
và chất lượng của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
• Đối với ngân hàng mở L/C.
Nếu ngân hàng mở không thực hiện đúng theo các tiêu chuẩn quy
định tại điều 13 UCP 500 thì ngân hàng sẽ gặp rủi ro trên chính bộ chứng
từ có lỗi đó. Đó là trường hợp:
- Thông báo từ chối nhưng không nói rõ sự bất hợp lệ của chứng
từ,hoặc những bất hợp lệ này bị ngân hàng chiết khấu phủ nhận.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Thông báo những bất hợp lệ và từ chối chứng từ vượt quá 07 ngày
làm việc của ngân hàng.
- Đã chuyển giao chứng từ cho người mở hoặc làm mất,không trả
chứng từ cho nhà xuất khẩu nguyên vẹn như khi họ xuất trình hoặc
không giao chứng từ cho bên thứ 3 do phía xuất trình chỉ định.
• Đối với ngân hàng thông báo:
- Rủi ro ngân hàng gặp phải đó là khi thông báo phải một L/C giả ,và
ngân hàng sẽ chịu rủi ro khi quyết định không thông báo L/C mà gửi
quyết định của mình cho ngân hàng mở biết một cách chậm trễ.
- Khi ngân hàng gửi đi một bộ chứng từ sai sót mà không phát hiện ra
lỗi của ngân hàng thì ngân hàng sẽ chịu rủi ro do việc sửa đổi chứng từ
và thanh toán chậm.
• Đối với ngân hàng chiết khấu:
Rủi ro xảy ra khi ngân hàng chiết khấu kiểm tra xem xét không kỹ
trong việc gửi chứng từ đòi tiền cho khách hàng:gửi sai địa chỉ theo chỉ
dẫn của L/C,dẫn đến làm thất lạc chứng từ hoặc làm chậm trễ thì ngân
hàng có thể sẽ bồi thường toàn bộ tổn thất xảy ra đối với nhà xuất khẩu.
• Đối với ngân hàng xác nhận:
Ngân hàng xác nhân cùng với ngân hàng phát hành cam kết trả tiền
cho cho nhà xuất khẩu khi họ xuất trình được bộ chứng từ hợp lệ.Vì vậy
ngân hàng xác nhận có nhiệm vụ kiểm tra và định đoạt tình trạng bộ
chứng từ do khách hàng xuất trình.Rủi ro mà ngân hàng gặp phải ở đây
là nếu đã thanh toán cho người hưởng thụ rồi trong khi bộ chứng từ có
vấn đề thì sẽ không đòi bồi hoàn được từ phía ngân hàng phát hành.
2. Trong rủi ro tín dụng.
Rủi ro tín dụng là những rủi ro phát sinh do việc cấp tín dụng cho các
bên liên quan nhưng không có khả năng đòi hoàn trả.
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
• Đối với ngân hàng phát hành:
Khi phát hành L/C tức là ngân hàng đã thực hiện việc cấp tín dụng
cho nhà nhập khẩu vì thông thường L/C được phát hành với mức ký quỹ
dưới 100%.Rủi ro tín dụng xảy ra đối với ngân hàng khi nhà nhập khẩu
mất khả năng thanh toán hoặc tuyên bố phá sản,trong khi đó ngân hàng
phát hành vẫn phải trả tiền cho người huởng lợi theo quy định trong L/C
mà không thể đòi bồi hoàn từ phía nhà nhập khẩu.
• Đối với ngân hàng xác nhận.
Rủi ro xảy ra đối với ngân hàng xác nhận là khi không nắm rõ được
khả năng tài chính của ngân hàng mở mà lại đồng ý xác nhận theo yêu
cầu của họ và nếu ngân hàng mở thiếu thiện chí hay mất khả năng thanh
toán,hoặc bị phá sản thì ngân hàng xác nhận phải nhận trách nhiệm thanh
toán thay cho ngân hàng mở.
• Đối với ngân hàng chiết khấu.
Khi thực hiện chiết khấu miễn truy đòi bộ chứng từ xuất khẩu,ngân
hàng chiết khấu đã thực hiện việc mua lại quyền đòi tiền của nhà xuất
khẩu từ ngân hàng phát hành L/C.Nếu ngân hàng phát hành mất khả
năng thanh toán hoặc tuyên bố phá sản thì rủi ro tín dụng thuộc về ngân
hàng chiết khấu.
• Đối với ngân hàng thông báo.
Rủi ro tín dụng xảy ra đối với ngân hàng thông báo khi mà ngân hàng
thông báo cho vay tài trợ xuất khẩu mà không thu hồi được vốn.Bên
cạnh đó trong nghiệp vụ chiết khấu bộ chứng từ cũng tiềm ẩn nhiều rủi
ro,nếu như ngân hàng phát hành không chịu trả tiền cho ngân hàng thông
báo mặc dù nhà nhập khẩu đã thanh toán tiền rồi.
3. Rủi ro thanh khoản.
Rủi ro thanh khoản là những thiệt hại mà ngân hàng phải gánh chịu khi
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
không có đủ tiền mặt để đáp ứng nhu cầu rút tiền và vay tiền của khách hàng.
Trong loại rủi ro này thì hầu như là chỉ xảy ra rủi ro cho ngân hàng phát
hành L/C,khi mà ngân hàng không có đủ ngoại tệ để đáp ứng yêu cầu của
khách hàng.Mặt khác ngân hàng còn phải có trách nhiệm thanh toán đầy đủ,
đúng hạn.Do vậy nếu không may thanh toán chậm cho ngân hàng phía nước
ngoài sẽ là giảm uy tín của ngân hàng,thậm chí còn có thể bị phạt tiền vì lỗi
thanh toán chậm.
4. Rủi ro tỷ giá hối đoái.
Trong thanh toán quốc tế thường sử dụng ngoại tệ mạnh để đo lường
giá trị của hàng hoá.Rủi ro tỷ giá xảy ra khi có sự biến động của tỷ giá hối
đoái giữa đồng tiền tính toán và đồng tiền thanh toán.
Đối với ngân hàng phát hành L/C:rủi ro mà ngân hàng sẽ gặp phải trong
trường hợp mà nhà nhập khẩu ký quỹ mở L/C bằng nội tệ và yêu cầu ngân hàng
bán ngoại tệ để thanh toán,và nếu như ngân hàng không chuyển đổi ngay nội tệ
sang ngoại tệ đến khi đồng nội tệ mất giá thì ngân hàng sẽ bị lỗ.
Một trường hợp rủi ro nữa mà ngân hàng có thể sẽ gặp phải đó là trong
trường hợp khi hàng vừa nhập về trong khi đó thì đồng nội tệ trượt giá mạnh
so với ngoại tệ,nhà nhập khẩu sẽ không nhận hàng nữa đồng thời không thanh
toán bộ chứng từ.
5. Rủi ro đạo đức.
Rủi ro đạo đức là những rủi ro xảy ra khi một bên cố tình không thực
hiện đúng nghĩa vụ của mình,là ảnh hưởng đến quyền lợi của bên kia. Đây là
vấn đề quan trọng trong kinh doanh thương mại quốc tế,vì các bên đối tác
thường ở cách xa nhau về mặt địa lý, đôi khi còn ký kết hợp đồng thông qua
mạng trực tuyến.Vì vậy khó mà có thể tìm hiểu rõ được về phía đôic tác như
về năng lực tài chính,uy tín của đối tác, đạo đức kinh doanh của đối tác ra
sao…Trong điều kiện như vậy thì rủi ro đạo đức rất dễ xảy ra và gây hậu quả
Sinh viên :Ngyễn Đức Thành
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét