Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chng 1. MT S VN C BN V HIU QU CHO VAY CA
CC NGN HNG THNG MI
1.1 Ngõn hng thng mi v hot ng tớn dng ca ngõn hng thng mi
1.1.1 Ngõn hng thng mi:
Ngõn hng thng mi l mt loi hỡnh doanh nghip kinh doanh trong lnh
vc tin t, tớn dng ngõn hng - mt trung gian ti chớnh cung ng vn ch yu,
hu hiu cho nn kinh t. Vic to lp v t chc qun lý vn ca ngõn hng
thng mi l mt trong nhng ni dung quan trng hng u i vi NHTM.
1.1.2 Hot ng tớn dng ca ngõn hng thng mi:
a) Khỏi nim
Hot ng tớn dng ca NHTM l s chuyn nhng tm thi mt lng
giỏ tr di hỡnh thc hin vt hay tin t t NHTM (ngi s hu) sang khỏch
hng vay (ngi s dng) sau mt thi gian nht nh quay tr li NHTM vi
lng giỏ tr ln hn lng giỏ tr ban u. Cho vay l quyn ca NHTM, vỡ vy
NHTM cú quyn yờu cu khỏch hng vay phi tuõn th nhng iu kin mang
tớnh phỏp lý nhm m bo tr n khi n hn. Trong quỏ trỡnh phỏt trin mc dự
hot ng sn xut kinh doanh cú thay i v mụi trng kinh t hoc phng
phỏp hot ng, cú th nh hng ti hot ng ca Ngõn hng thng mi
nhng hot ng tớn dng vn luụn l hot ng sinh li ch yu ca Ngõn hng
thng mi.
b) Cỏc hỡnh thc tớn dng
- Cn c vo thi hn tớn dng: tớn dng ngn hn, trung hn v di hn.
Phõn chia theo thi hn cú ý ngha quan trng i vi ngõn hng vỡ thi
gian liờn quan mt thit n tớnh an ton v sinh li ca tớn dng cng nh kh
nng hon tr ca khỏch hng.
Theo thụng l quc t, thi hn tớn dng c phõn chia thnh:
Tớn dng ngn hn: T 12 thỏng tr xung
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Tớn dng trung hn: t trờn 1 nm n 5 nm ti tr cho cỏc ti sn c nh
nh phng tin vn ti, mt s cõy trng vt nuụi, trang thit b chúng hao mũn.
Tớn dng di hn: Trờn 5 nm ti tr cho cụng trỡnh xõy dng nh nh, sõn
bay, cu, ng, mỏy múc thit b cú giỏ tr ln, thng cú thi gian s dng lõu.
Vic xỏc nh thi gian trờn cng ch cú tớnh cht tng i vỡ nhiu khon
cho vay khụng xỏc nh trc c chớnh xỏc thi hn.
T trng tớn dng ngn hn ti cỏc ngõn hng thng mi thng cao hn
tớn dng trung v di hn, tc l cỏc ngõn hng ch yu ti tr cho ti sn lu
ng ca khỏch hng. Tớn dng trung v di hn thng cú t trng thp hn do
ri ro cao hn, ngun vn t v khan him hn. Cú nhiu nhõn t nh hng n
t l ny nh kỡ hn v tớnh n nh ca ngun vn, kh nng qun lớ thanh khon
ca ngõn hng, kh nng d bỏo v d phũng ri ro trung v di hn
- Cn c theo hỡnh thc
Bao gm cho vay, chit khu thng phiu, cho thuờ, bo lónh.
Cho vay l vic ngõn hng a tin cho khỏch hng vi cam kt khỏch
hng phi hon tr c gc v lói trong khong thi gian xỏc nh. Cho vay l ti
sn ln nht trong khon mc tớn dng. Cho vay thng c nh lng theo 2
chi tiờu: Doanh s cho vay trong kỡ v d n cui kỡ. Doanh s cho vay trong kỡ l
tng s tin m ngõn hng ó cho vay trong kỡ. D n cui kỡ l s tin m ngõn
hng hin ang cũn cho vay vo thi im cui kỡ. Khi lp cỏc bỏo cỏo ti chớnh,
cho vay c ghi di hỡnh thc d n. Mt s ngõn hng thng ghi gim d n
phn trớch lp d phũng tn tht hoc lói c nhn trc.
Chit khu thng phiu l vic ngõn hng ng trc tin cho khỏch hng
tng ng vi giỏ tr ca thng phiu tr i phn thu nhp ca ngõn hng s
hu mt thng phiu cha n hn ( hoc mt giy n). õy l hỡnh thc trao
i trỏi quyn. Tuy nhiờn i vi ngõn hng, vic b tin ra hin ti thu v mt
khon ln hn trong tng lai vi lói sut xỏc nh trc c coi nh l hot
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
ng tớn dng. Ngõn hng tuy cung ng tin cho ngi bỏn, song thc cht l thay
th ngi mua tr tin trc cho ngi bỏn
Cho thuờ l vic ngõn hng b tin ra mua ti sn cho khỏch hng thuờ
theo nhng tha thun nht nh. Sau thi gian nht nh khỏch hng phi tr c
gc ln lói cho ngõn hng. Cho thuờ ti sn trung v di hn c ghi vo khon
mc ti sn theo giỏ tr ti sn cho thuờ tr i phn tin thuờ ngõn hng ó thu
c (d n cho thuờ).
Bo lónh l vic ngõn hng cam kt thc hin cỏc ngha v ti chớnh h
khỏch hng ca mỡnh. Mc dự khụng phi xut tin ra, song ngõn hng ó cho
khỏch hng s dng uy tớn ca mỡnh thu li. Bo lónh c ghi vo ti sn
ngoi bng, ú l giỏ tr m ngõn hng cam kt tr thay khỏch hng ca mỡnh.
Phn bo lónh ngõn hng phi thc hin chi tr c ghi vo ti sn ni bng
(mc cho vay bt buc, tớnh vo n quỏ hn).
- Cn c theo ti sn m bo
Gm cú: khụng cú m bo, cú m bo bng ti sn th chp, cm c.
Tớn dng khụng cn ti sn m bo cú th c cp cho cỏc khỏch hng cú
uy tớn, thng l cỏc khỏch hng lm n thng xuyờn cú lói, tỡnh hỡnh ti chớnh
vng mnh, ớt xy ra tỡnh trng n nn dõy da, hoc mún vay tng i nh so
vi vn ca ngi vay. Cỏc khon cho vay theo ch th ca Chớnh ph m Chớnh
ph yờu cu khụng cn ti sn m bo. Cỏc khon cho vay i vi cỏc t chc
hnh chớnh ln, cỏc cụng ty ln, hoc nhng khon cho vay trong thi gian ngn
m ngõn hng cú kh nng giỏm sỏt vic bỏn hng cng cú th khụng cn ti
sn m bo.
Tớn dng da trờn cam kt m bo yờu cõu ngõn hng v khỏch hng phi
kớ hp ng m bo. Ngõn hng phi kim tra, ỏnh giỏ c tỡnh trng ca ti
sn m bo (quyn s hu, giỏ tr, tớnh th trng, kh nng bỏn, kh nng ti
chớnh ca ngi th ba ), cú kh nng giỏm sỏt vic s dng hoc cú kh nng
bo qun ti sn m bo.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Cn c theo ri ro tớn dng
Tớn dng bao gm cỏc khon cú an ton cao, khỏ, trung bỡnh v thp.
Tớn dng lnh mnh: Cỏc khon tớn dng cú kh nng thu hi cao
Tớn dng cú vn : Cỏc khon tớn dng cú du hiu khụng lnh mnh nh
khỏch hng chm tiờu th, tin thc hin k hoch b chm, khỏch hng trỡ
hoón np bỏo cỏo ti chớnh
N quỏ hn cú kh nng thu hi: Cỏc khon n ó quỏ hn vi thi hn
ngn v khỏch hng cú k hoch khc phc tt, ti sn m bo giỏ tr ln
N quỏ hn khú ũi: N quỏ hn quỏ lõu, kh nng tr n rt kộm, ti sn
th chp nh hoc b gim giỏ, khỏch hng chõy ỡ
- Phõn loi khỏc
Theo ngnh kinh t (cụng, nụng nghip, giao thụng vn ti, xõy dng)
Theo i tng tớn dng ( ti sn lu ng, ti sn c nh)
Theo mc ớch ( sn xut, tiờu dựng )
Cỏc cỏch phõn loi ny cho thy tớnh a dng hoc chuyờn mụn húa trong
cp tớn dng ca ngõn hng. Vi xu hng a dng húa cỏc ngõn hng s m rng
phm vi ti tr song vn cú th duy trỡ nhng lnh vc m ngõn hng cú li th.
Cỏch phõn loi trờn cho phộp ngõn hng theo dừi ri ro v sinh li gn lin vi
nhng lnh vc ti tr cú chớnh sỏch lói sut, bo m, hn mc v chớnh sỏch
m rng phự hp.
1.2 Hiu qu cho vay ca cỏc NHTM i vi cỏc doanh nghip NN
1.2.1 Khỏi nim hiu qu cho vay ca NHTM
Hiu qu cho vay c hiu theo ỳng ngha l vn cho vay ca Ngõn hng
c khỏch hng s dng vo quỏ trỡnh sn xut kinh doanh, dch v mt cỏch
hiu qu to ra mt s tin ln hn hon tr Ngõn hng c gc v lói, trang
tri cỏc chi phớ khỏc v cú li nhun. Nh vy, qua mt quỏ trỡnh chu chuyn vn
ngõn hng s thu hi c vn gc v lói, cũn khỏch hng s dng vn cú hiu
qu. Xột v tng th, Ngõn hng va to ra c hiu qu kinh t va to ra hiu
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
qu xó hi. Trong thc t, hiu qu hot ng cho vay cng cũn c hiu l cht
lng tớn dng trong hot ng kinh doanh ca Ngõn hng.
Nh vy, õy l mt phm trự vụ cựng rng ln. Quan nim v hiu qu
cho vay va c th (th hin qua cỏc ch tiờu cú th tớnh toỏn c nh kt qu
hot ng kinh doanh, n quỏ hn) li va tru tng (th hin qua kh nng
thu hỳt khỏch hng, quy trỡnh th tc n gin, thun tin mc an ton vn tớn
dng, tỏc ng ti nn kinh t). t hiu qu hot ng cho vay thỡ hot
ng tớn dng phi c thit lp trờn c s s tin cy v uy tớn trong hot ng.
1.2.2 Cỏc ch tiờu ỏnh giỏ hiu qu cho vay ca NHTM
Cỏc ch tiờu trong nhúm ny giỳp cho ngõn hng ỏnh giỏ c hiu qu
ca quỏ trỡnh kinh doanh bng cỏch so sỏnh kt qu kinh doanh t c vi chi
phớ b ra t c kt qu ú.
- H s kh nng thanh toỏn
Khỏch hng cú kh nng thanh toỏn hay khụng cú kh nng thanh toỏn
khụng ch th hin kh nng v ti chớnh m cũn th hin kh nng chi tr.
Kh nng TTNH
=
Giá trị TSLĐ&ĐTNH
Nợ ngắn hạn
TTNH: Thanh toỏn ngn hn
TNH: u t ngn hn
H s ny cho bit khỏch hng cú ti sn lu ng m bo tr n
ngn hn hay khụng. Nu ch s ny cho kt qu t 1 n 2 thỡ kh nng thanh
toỏn bỡnh thng. Nu h s nh hn 1 l biu hin thiu kh nng thanh toỏn cn
i sõu tỡm hiu nguyờn nhõn.
Kh nng TTN
=
Giá trị TSLĐ - giá trị hàng tồn kho
Nợ ngắn hạn
TTN: Thanh toỏn nhanh
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
H s ny cho bit kh nng lu ng cỏc ngun tin nhanh tr n khi
khụng cú thu nhp t ngun bỏn hng. Vit Nam ch s ny t 0,5 n 1 l bỡnh
thng; nu nh hn 0,5 l biu hin kh nng thanh toỏn gp khú khn.
Kh nng TTTT
=
Tổng số TM&coi nh TM
Nợ ngắn hạn
TTTT: Thanh toỏn tc thi
H s ny mc t 0,1 n 0,5 l biu hin lng tin mt c duy trỡ bỡnh
thng.
- H s nng lc hot ng: H s ny phn ỏnh kh nng tn dng cỏc ngun lc
to ra doanh thu v quỏ trỡnh chuyn doanh thu thnh tin mt. Cỏc h s phn
ỏnh gm
Vũng quay hng tn kho
=
Giá vốn hàng bán (DT thuần)
Giá trị hàng tồn kho bình quân
H s ny th hin vũng quay nhanh, chm hng tn kho. Gii hn ca h
s ny ph thuc vo tng lnh vc hot ng ca khỏch hang vay. T l cao
chng t u t do hng d tr thp, rỳt ngn thi gian chuyn i hng thnh
tin, hng khụng b ng. Ngc li. nu vũng quay chm cú th ng hng,
ti chớnh khú khn trong tng lai, nu vũng quay quỏ nhanh cú th d tr gp
khú khn
Vũng quay cỏc khon phi thu
=
DT bán chịu
Các khoản phải thu bình quân
H s ny phn ỏnh nu vũng quay nhanh chng t khỏch hng qun lý
khon phi thu tt, Ngc li nu quay chm th hin qun lý phi thu yu, b
chim dng vn nhiu. Tuy nhiờn nu h s quỏ cao cú th dn n c ch bỏn
hng ca khỏch hang vay quỏ cht ch.
Hiu sut s dng TSC
=
Doanh thu thuần
Giá trị TSCĐ bình quân
H s ny phn ỏnh mc s dng ti sn c nh ca doanh nghip. Nu
h s cao chng t s dng hiu qu TSC tt. tuy nhiờn nờn chỳ ý nu h s ny
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
tng do bỏn ti sn ly tin (gim sc sn xuõt) hoc cha kp i mi thit b thỡ
cn xem xột c th cú ỏnh giỏ chớnh xỏc.
- Cỏc ch tiờu an ton ti chớnh:
Tý sut u t ti sn c nh
=
Giá trị TSCĐ& đầu t dài hạn
Tổng giá tài sản
H s ny phn ỏnh c cu ti sn, mc hp lý ph thuc vo lnh vc
hot ng ca doanh nghip.
T sut t u t
=
Nguồn vốn chủ sở hữu
Tổng nguồn vốn
H s ny phn ỏnh vn ch s hu ln hay nh trong tng ngun vn ca
doanh nghip ngha l phn ỏnh nng lc ti chớnh ca bn thõn doanh nghip.
Nu nh s khú khn cho ngõn hng trong vic x lý n khi ri ro xy ra.
H s n trờn tng ti sn
=
Nợ phải trả
Tổng nguồn vốn
H s ny phn ỏnh mc vay n ca doanh nghip. H s cng cao
chng t kh nng m bo tr n vay cng thp.
- Cỏc h s kh nng sinh li
Mc doanh li
=
Lợi nhuận ròng
X 100%
Doanh thu thuần
H s ny phn ỏnh li nhun rũng thu c trờn mt ng doanh thu
thun.
T sut doanh li
tng ti sn
=
Lợi nhuận trớc thuế
X 100%
Giá trị tổng TS bình quân
H s ny phn ỏnh li nhun trc thu c to ra trờn mt ng ti sn.
Mc hp lý ca h s ny ph thuc vo ngnh ngh kinh doanh, vớ d
cỏc ngnh ngh tng ng vi h s mc hp lý nh sau:
Ngnh thng mi, dch v:9-12% nm
Ngnh thi cụng xõy lp: 6-8% nm
Ngnh sn xut vt liu:8-10% nm
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Ngnh ch bin thu sn:10-12% nm
Ngnh ch bin nụng lõm sn: 10-15% nm
T sut li nhun
vn ch s hu (ROE)
=
Lợi nhuận ròng
Vốn chủ sở hữu bình quân
H s ny ch cú ngha khi sn sut kiinh doanh ca khỏch hng cú lói. T
sut ny mt s ngnh c xem l hp lý:
Ngnh thi cụng xõy lp: 9-12% nm
Ngnh thng mi, dch v: 10-15% nm
Ngnh sn xut vt liu xõy dng: 9-11% nm
Ngnh ch bin thu sn: 12-15% nm
Ngnh ch bin nụng lõm sn: 10-15% nm
1.2.3 Cỏc nhõn t nh hng n hiu qu cho vay
Hot ng cho vay luụn l mt trong nhng nghip v quan trng nht, nú
em li khong 70% ton b li nhun ca Ngõn hng thng mi. Song trong
thi gian gn õy, n quỏ hn cú xu hng gia tng, nhiu mún vay khú c
hon tr, qua ú thy rng hiu qu hot ng cho vay ang l mt vn bc xỳc
hin nay ca cỏc Ngõn hng thng mi. Hiu qu cho vay ph thuc vo cỏc
nhúm yu t sau õy:
a) Cỏc nhõn t thuc v ngõn hng.
Trong c ch th trng cng nh cỏc doanh nghip sn xut kinh doanh
khỏc, Ngõn hng mun tn ti v phỏt trin thỡ tt yu phi gii quyt cỏc mõu
thun gia ngi mua v ngi bỏn, gia th mnh ca mỡnh cú vi cỏc Ngõn
hng khỏc. Trong quỏ trỡnh gii quyt cỏc mõu thun ú cỏc ngõn hng cnh tranh
nhau quyt lit v tt yu cú ngõn hng ginh u th trong cnh tranh, cú ngõn
hng phi chu nhng ri ro tht bi. Chớnh vỡ vy, vic nghiờn cu cỏc nhõn t
sau õy thuc v ngõn hng l rt cn thit ỏnh giỏ hiu qu cho vay, c th:
- Kh nng qun lý v kim soỏt ca ngõn hng.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Ngõn hng thng mi hot ng trong c ch th trng cnh tranh gay gt
vi mc tiờu li nhun l trờn ht nờn cỏc ngõn hng ra sc m rng mng li
khỏch hng, tỡm kim khỏch hng mi tng trng khi lng tớn dng, nhiu
khi lụi kộo khỏch hng, ngõn hng ó b qua nhiu iu kin cn thit, hoc h
thp nhng tiờu chun tớn dng u t, gii quyt cho khỏch hng vay vn khi
khụng c thm nh k lng v khụng thụng tin, nờn cho vay vt nhiu
ln vn t cú ca doanh nghip s gõy thit hi ln cho ngõn hng.
- Chớnh sỏch, th l, ch tớn dng ca ngõn hng ban hnh.
V chớnh sỏch, th l, ch tớn dng ca ngõn hng ban hnh nhiu khi
cha c kp thi, cng cú quỏ nhiu vn bn chụng chộo, quy nh trựng lp
hoc cha cht ch nờn vic ỏp dng vo thc t gp nhiu vng mc, nh hng
ti hiu qu hot ng tớn dng. Thờm vo ú vic xõy dng h thng thụng tin tớn
dng, thụng tin v khỏch hng, khon vay cha c s thc coi trng, s kim
tra kim soỏt cha c thng xuyờn, kp thi, khỏch hng cung cp thụng tin
thiu chớnh xỏc dn n tỡnh trng quỏ ti v d n, vt quỏ kh nng qun lý,
kim soỏt ca ngõn hng, cú nhiu khon n khỏch hng s dng vn kộm hiu
qu, sai mc ớch cng cha iu kin phỏt hin kp thi, khi phỏt hin c
thỡ ó quỏ mun v gõy tn tht.
- Quy nh v th chp, cm c ti sn m bo n vay.
Th chp, cm c ti sn l mt iu kin phỏp lý m bo cho ngõn hng
thu hi c n vay trong trng hp xy ra ri ro bt kh khỏng, ngi vay
khụng cũn kh nng thanh toỏn. Trong nhng nm qua, vic th chp cm c ti
sn cỏc ngõn hng hu ht u thc hin cha tụt. Vic thm nh d ỏn v ti
sn th chp nhiu khi ch mang tớnh hỡnh thc, khụng cú tỏc dng. Trng hp
ph bin l vic nh giỏ ti sn th chp ụi khi thiu chớnh xỏc, chng t s hu
khụng y tớnh phỏp lý, ti sn khụng m bo tớnh d bỏn, d chuyn nhng,
nh vy khi cn phỏt mi ti sn thu hi n vay thỡ khụng hon tr vn vay
hoc khụng c s phỏp lý phỏt mi. Cỏ bit cũn cú nhng trng hp khỏch
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
hng em mt ti sn i th chp nhiu ngõn hng vay vn nhng khụng b
phỏt hin gõy thit hi cho cỏc ngõn hng khỏc.
- Cụng tỏc cho vay hoc bo lónh ca ngõn hng.
Cho vay hoc bo lónh vi giỏ tr quỏ ln i vi mt s doanh nghip m
vn t cú, vn ch s hu ca h rt ớt, trong nhng trng hp nh vy rt d
gõy ri ro ln vỡ mt doanh nghip thua l s rt khú thu hi vn vay cho ngõn
hng.
- Trỡnh nng lc cỏn b tớn dng.
Trỡnh , nng lc cỏn b tớn dng cũn nhiu bt cp, do ú kh nng phõn
tớch thm nh, phỏn oỏn trc khi u t d ỏn cha sõu sc, vic d oỏn din
bin th trng tng lai ca d ỏn rt phc tp, ũi hi phi cú nhng kin thc
tng hp, sõu rng v kinh t, xó hi, i sng v nhu cu ca dõn c.
Vỡ vy, khi ỏnh giỏ hiu qu cho vay ca cỏc ngõn hng, cn phi xem xột
v ỏnh giỏ mt cỏch trung thc, tng quan nht cỏc nhõn t thuc v ngõn hng
nhm m bo kh nng u t ti tr d ỏn v nõng cao hiu qu ca cụng tỏc
cho vay.
b) Cỏc nhõn t thuc v doanh nghip.
Trong mụi trng nn kinh t hng húa nhiu thnh phn cnh tranh khc
lit, hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip cha ng rt nhiu ri ro,
t khõu sn xut n khõu tiờu th sn phm. Trong quan h tớn dng, doanh
nghip l ngi c ngõn hng tớn nhim trao quyn s dng vn. Vỡ vy, ri ro
trong hot ng kinh doanh ca khỏch hng cng chớnh l ri ro ca ngõn hng.
iu khng nh ny buc chỳng ta phi tin hnh xem xột cỏc nhõn t thuc v
doanh nghip cú liờn quan th no ti hiu qu tớn dng.
- Trỡnh qun lý, k nng kinh doanh ca doanh nghip.
Trỡnh qun lý, k nng kinh doanh ca doanh nghip cũn nhiu hn ch,
trong khi õy chớnh l yu t ht sc quan trng, quyt nh hiu qu hot ng
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét