c ngi lao ng hng say sn xut v nõng cao hiu qu sn xut kinh
doanh.
1.1.3 V trớ ca yu t tin lng v cỏc khon trớch theo lng trong
sn xut kinh doanh
Tin lng v cỏc khon trớch theo lng l mt phm trự kinh t gn lin
vi s lao ng tin t v sn xut hng hoỏ tin lng (tin cụng) c biu
hin bng tin m n v tr cho ngi ngi lao ng .Cn c vo thi
gian ,khi lng v cht lng cụng vic ca h.V bn cht tin lng chớnh
l biu hin bng tin ca giỏ c sc lao ng .M khỏc ,cỏc khon trớch theo
lng cũn l ũn by kinh t khuyn khớch tinh thn hng hỏi lao ng
,khuyn khớch v to mi quan tõm ca ngi lao ng n kt qu cụng vic
ca ngi lao ng.Núi cỏch khỏc tin lng v cỏc khon trớch theo lng
chớnh l mt nhõn t thỳc y nng sut lao ng.
Tin lng v cỏc khon trớch theo lng l mt b phn cu thnh nờn
giỏ tr sn phm .trong quỏ trỡnh SXKD ngi lao ng mi to c sn
phm mi ,phn thự lao tr cho ngi lao ng c tớnh vo giỏ thnh sn
phm mi.
1.2 Yờu cu qun lý lao ng ,tin lng v cỏc khon trớch theo lng
1.2.1 Mi quan h lao ng tin lng v cỏc khoc trớch theo lng
Ti cỏc doanh nghip ,hch toỏn lao ng v thự lao lao ng l mt b
phn cụng vic phc tp trong vic hch toỏn chi phớ kinh doanh.Bi vỡ cỏch
tr thự lao lao ng thng khụng thng nht ,do tin lng c s dng
nh mt ũn by kinh t khuyn khớch li ớch vt cht ,tng nng sut lao
ng.Vỡ thự lao lao ng (chi phớ nhõn cụng ) l mt b phn cu thnh nờn
giỏ tr sn phm ,dch v nờn cỏc doanh nghip phi s dng lao ng mt
cỏch cú hiu qu nhm tit kim chi phớ ,gúp phn h giỏ thnh sn phm.T
chc hch toỏn lao ng tin lng l mt bin phỏp cn thit cho cụng tỏc
5
qun lý lao ng v tin lng ca doanh nghip i vo n np ,thỳc y
ngi lao ng chp hnh k lut lao ng ,tng nng sut v hiu qu cụng
tỏc . ng thi nú cũn to c s xỏc nh giỏ thnh sn phm.Vic tớnh
toỏn chớnh xỏc chi phớ nhõn cụng cũn l cn c xỏc nh cỏc khon ngha
v phai np cho ngõn sỏch nh nc v cỏc c quan phỳc li xó hi .
ỏp ng nhu cu trờn ,hch toỏn lao ng v tin lng trong cỏc doanh
nghip cn phi thc hin cỏc nhim v ch yu sau :
Phn ỏnh kp thi ,chớnh xỏc s lng ,thi gian v kt qu lao ng
Tớnh lng v cỏc khon trớch theo lng , ng thi phõn b chi phớ nhõn
cụng cho cỏc i tng s dng lao ng mt cỏch chớnh xỏc ,phc v cho
vic tp hp chi phớ ,tớnh giỏ thnh sn phm .
Lp bỏo cỏo v lao ng ,tin lng , ng thi iu hnh phõn tớch tỡnh
hỡnh qun lý s dng s lng ,thi gian v kt qu lao ng sn cú trong
doanh nghip.
1.2.2 Yờu cu qun lý lao ng ,tin lng v cỏc khon trớch theo lng
m bo cung cp thụng tin lp thi cho qun lý , ũi hi hch toỏn lao
ng v tin lng phi quỏn trit cỏc nguyờn tc sau :
*Phõn loi lao ng hp lý : Do lao ng trong doanh nghip cú nhiu loi
khỏc nhau nờn thun li cho vic qun lý v hch toỏn ,cn thit phi tin
hnh phõn loi khỏc nhau theo nhng c trng nht nh.V mt qun lý v
hch toỏn thng c theo cỏc tiờu thc sau :
- Phõn theo thi gian lao ng : Ton b lao ng cú th chia thnh lao ng
thng xuyờn trong danh sỏch ( gm c s hp ng ngn hn v di hn) v
lao ng tm thi ,mang tớnh thi v .Cỏch phõn loi ny giỳp cho doanh
nghip nm c tn s lao ng ca mỡnh ,t ú cú k hoch s dng ,bi
dng ,tuyn dng v huy ng khi cn thit . ng thi xỏc nh cỏc khon
ngha v vi ngi lao ng v vi nh nc c chớnh xỏc.
6
-Phõn loi quan h vi quỏ trỡnh sn xut :
Da theo mi quan h ca lao ng vi quỏ trỡnh sn xut ,cú th phõn lao
ng ca doanh nghip thnh 2 loi sau :
+ Lao ng trc tip sn xut : L b phn cụng nhõn trc tip sn xut hay
trc tip tham gia vo quỏ trỡnh sn xut sn phm hay thc hin cỏc lao v
,dch v.Thuc loi ny bao gm nhng ngi iu khin thit b mỏy múc
sn xut sn phm ( k c cỏn b trc tip s dng ), nhng ngi phc v
sn xut (vn chuyn bc d nguyờn vt liu trong ni b ,s ch nguyờn vt
liu trc khi a vo dõy chuyn )
+ Lao ng giỏn tip sn xut : õy l b phn lao ng tham gia mt cỏch
giỏn tip vo quỏ trỡnh sn xut kinh doanh ca doanh nghip .Thuc b
phn ny bao gm nhõn viờn k thut ( trc tip lm cụng tỏc k thut hoc t
chc ,ch o ,hng dn k thut),nhõn viờn qun lý kinh t ( trc tip lónh
o ,t chc ,qun lý hot ng SXKD nh giỏm c ,phú giỏm c kinh
doanh ,cỏn b cỏc phũng ban k toỏn ,thng kờ) nhõn viờn qun lý hnh
chớnh ( nhng ngi lm cụng tỏc t chc ,nhõn s,vn th , ỏnh mỏy ,qun
tr)
Cỏch phõn loi ny giỳp cho doanh nghip ỏnh giỏ c tớnh hp lý ca
c cu lao ng .T ú ,cú bin phỏp t chc ,b trớ lao ng phự hp vi yờu
cu cụng vic ,tinh gim b mỏy giỏn tip.
*Phõn loi theo chc nng ca lao ng trong quỏ trỡnh sn xut kinh
doanh :
Theo cỏch ny ,ton b lao ng trong doanh nghip cú th chia lm 3
loi :
+ Lao ng thc hin cỏc chc nng sn xut,ch bin : bao gm nhng
lao ng tham gia trc tip hoc giỏn tip vo quỏ trỡnh sn xut ,ch to sn
7
phm hay thc hin cỏc lao v ,dch v nh cụng nhõn trc tip sn xut
,nhõn viờn phõn xng
+ Lao ng thc hin chc nng bỏn hng : l nhng lao ng tham gia
hot ng tiờu th sn phm ,hng hoỏ ,lao v ,dch v nh nhõn viờn bỏn
hng ,tip th ,nghiờn cu th trng
+ Lao ng thc hin cỏc chc nng qun lý : l nhng lao ng tham
gia hot ng qun tr kinh doanh v qun lý hnh chớnh ca doanh nghip
nh cỏc nhõn viờn qun lý kinh t ,nhõn viờn qun lý hnh chớnh
Cỏch phõn loi ny cú tỏc dng giỳp cho vic tp hp chi phớ lao ng
c kp thi ,chớnh xỏc ,phõn nh c chi phớ sn xut v chi phớ thi k.
1.3 Nhim v k toỏn lao ng ,tin lng v cỏc khon trớch theo lng .
phc v cho vic iu hnh v qun lý lao ng tin lng v cỏc
khon trớch theo lng cú hiu qu ,k toỏn lao ng tin lng v cỏc khon
trớch theo lng trong doanh nghip sn xut phi thc hin cỏc nhim v
sau :
T chc ghi chộp phn ỏnh chớnh xỏc kp thi y s lng ,cht lng
thi gian v kt qu lao ng tớnh ỳng v thanh toỏn kp thi y tin
lng v cỏc khon trớch theo lng cho ngi lao ng trong doanh
nghip ,kim tra tỡnh hỡnh huy ng v s dng lao ng ,vic chp hnh
chớnh sỏch ch v lao ng ,tin lng v cỏc khon trớch theo lng ,tỡnh
hỡnh s dng qu lng.
Hng dn v kim tra cỏc b phn trong doanh nghip thc hin y ,
ỳng ch ghi chộp ban u v lao ng tin lng ,m s th k toỏn ,hch
toỏn lao ng ,tin lng dung ch , ỳng phng phỏp .
Tớnh toỏn phõn b chớnh xỏc , ỳng i tng chi phớ tin lng v cỏc khon
trớch theo lng v chi phớ SXKD ca cỏc b phn , n v s dng lao ng.
8
Lp bỏo cỏo k toỏn v phõn tớch tỡnh hỡnh s dng lao ng ,qu tin lng ,
xut bin phỏp khai thỏc cú hiu qu tim nng lao ng trong doanh
nghip ,ngn chn cỏc hnh vi vi phm chớnh sỏch ,ch v lao ng ,tin
lng v cỏc khon trớch theo lng.
1.4 Cỏc hỡnh thc tin lng ,qu tin lng ,qu BHXH,BHYT,KPC
1.4.1 Cỏc hỡnh thc tin lng :
Doanh nghip hin nay thc hin tuyn dng lao ng theo ch hp ng
lao ng ,ngi lao ng phi tuõn theo cam kt ó kớ trong hp ng .Doanh
nghip m bo quyn li ca ngi lao ng trong ú cú tin lng v cỏc
khon khỏc theo quy nh trong hp ng.
Hin nay thang bc lng c bn c nh nc quy nh ,nh nc khng
ch mc lng ti thiu ,khụng khng ch mc lng ti a m iu tit bng
thu thu nhp.Vic tớnh tr lng cho ngi lao ng trong cỏc doanh nghip
c thc hin theo cỏc hỡnh thc tin lng sau:
+ Hỡnh thc thi gian
+ Hỡnh thc lng sn phm
Vic thc hin hỡnh thc tr lng thớch hp m bo nguyờn tc phõn phi
theo lao ng ,cú tỏc dng ũn by kinh t ,khuyn khớch ngi lao ng chp
hnh k lut lao ng , m bo ngy cụng ,gi cụng v nng sut lao ng.
- Hỡnh thc tin lng thi gian : Theo hỡnh thc ny tin lng tr cho ngi
lao ng tớnh theo thi gian lm vic ,cp bc hoc chc danh v thang lng
theo quy nh.Tu theo yờu cu v trỡnh qun lý thi gian lao ng ca
doanh nghip ,tớnh tr lng theo thi gian cú th thc hin theo 2 cỏch :
Lng thi gian gin n va lng thi gian cú thng .
9
-Lng thi gian gin n :l tin lng c tớnh theo thi gian lm vic v
n giỏ lng thi gian gin n c chia thnh :
+ Lng thỏng : Tin lng tr cho ngi lao ng theo thang lng quy nh
gm tin lng cp bc v cỏc khon ph cp (nu cú).
Lng thỏng thng c ỏp dng tr cho nhõn viờn lm cụng tỏc qun lý
hnh chớnh ,qun lý kinh t v cỏc nhõn viờn thuc cỏc nghnh hot ng
khụng cú tớnh cht sn xut.
+ Lng ngy : c tớnh bng cỏch ly lng thỏng chia cho s ngy lm
vic theo ch .Lng ngy lm cn c tớnh t cp BHXH phi tr cụng
nhõn viờn tớnh tr lng cho cụng nhõn viờn trong nhng ngy hi hp, hc
tp,tr lng theo hp ng.
+ Lng gi : c tớnh bng cỏch ly lng ngy chia cho s gi lm vic
trong ngy theo ch .Lng gi thng lm cn c tớnh ph cp lm
thờm gi .
Lng thi gian cú thng : l hỡnh thc tin lng gin n kt hp vi
ch tin thng trong sn xut.
Hỡnh thc tin lng thi gian mc dự ó tớnh n thi gian lm vic thc t
,tuy nhiờn nú cũn hn ch nht nh ú l cha gn lin tin lng vi cht
lng,v kt qu lao ng .Vỡ vy ,doanh nghip cn phi kt hp vi cỏc
bin phỏp khuyn khớch vt cht ,kim tra chp hnh k lut lao ng nhm
to cho ngi lao ng t giỏc lm vic ,lm vic cú l lut v nng sut cao.
- Hỡnh thc lng sn phm :
Theo hỡnh thc ny ,tin lng tr cho ngi lao ng c tớnh theo s
lng ,cht lng ca sn phm hon thnh hoc cụng vic ó lm xong c
nghim thu. tin hnh tr lng theo sn phm cn phi xõy dng c
nh mc lao ng , n giỏ lng hp lý tr cho tng loi sn phm cụng
10
vic hoc c quan cú thm quyn phờ duyt,phi kim tra nghim thu sn
phm cht ch.
Hỡnh thc tin lng sn phm gm :
+ Tr lng theo sn phm trc tip :L hỡnh thc tin lng tr cho ngi
lao ng c tớnh theo s lng sn phm hon thnh ỳng quy cỏch phm
cht v n giỏ lng sn phm ( khụng hn ch s lng sn phm hon
thnh). õy l hỡnh thc c cỏc doanh nghip s dng ph bin tớnh
lng phi tr cho cụng nhõn trc tip sn xut hng lot sn phm.
+ Tr lng theo sn phm giỏn tip : c ỏp dng tr lng cho cụng
nhõn lm cỏc cụng vic phc v sn xut cỏc b phn (phõn xng ) sn
xut nh : cụng nhõn vn chuyn nguyờn vt liu ,thnh phm ,bo dng
mỏy múc thit b.Trong cỏc trng hp ny ,cn c vo kt qu sn xut ca
lao ng trc tip (cụng nhõn trc tip sn xut ) tớnh lng cho lao ng
phc v sn xut .
+ Tr lng theo sn phm cú thng : L kt hp tr lng theo sn phm
trc tip hoc giỏn tip v ch tin thng trong sn xut ( thng tit
kim vt t,thng tng nng sut lao ng ,nõng cao cht lng sn phm )
+ Tr lng theo sn phm lu tin : Theo hỡnh thc ny tin lng tr cho
ngi lao ng gm tin lng tớnh theo sn phm trc tip v tin lng tớnh
theo l l lu tin cn c vo mc vt nh mc lao ng ca h.Hỡnh
thc ny nờn ỏp dng nhng khõu sn xut quan trng cn thit phi y
nhanh tin sn xut hoc cn ng viờn cụng nhõn phỏt huy sỏng kin ,phỏ
v nh mc lao ng c .
+ Tr lng khoỏn theo sn phm ci cựng : Tin lng c tớnh theo
n giỏ tng hp cho sn phm hon thnh n cụng vic cui cựng .Hỡnh
thc tin lng ny ỏp dng cho tng b phn sn xut.
11
+ Tr lng theo hỡnh thc tp th : Theo hỡnh thc ny trc ht tớnh tin
lng cho c tp th ( t) sau ú tin hnh chia lng cho tng ngi trong
tp th theo cỏc phng phỏp sau:
- Phng phỏp chia lng sn phm tp th theo thi gian lm vic v cp
bc k thut : Theo phơng pháp này tiền lơng sản phẩm tập thể đợc chia làm 2
phần:
* Phần tiền lơng phù hợp với lơng cấp bậc đợc phân chia cho từng ngời theo
hệ số lơng cấp bậc (hoặc mức lơng cấp bậc) và thời gian làm việc thực tế của
từng ngời.
* Phần tiền lơng sản phẩm còn lại đợc chia theo kiểu bình công chấm điểm.
Phơng pháp này áp dụng trong trờng hợp cấp bậc công việc đợc giao và có
sự chênh lệch về năng suất lao động giữa các thành viên trong tập thể.
+ Phơng pháp chia lơng theo bình công chấm điểm: áp dụng trong trờng
hợp công nhân làm việc ổn định, kỹ thuật đơn giản, chênh lệch về năng suất lao
động giữa các thành viên trong tập thể chủ yếu do thái độ lao động và sức khoẻ
quyết định.
Hình thức tiền lơng sản phẩm quán triệt đợc các nguyên tắc phân phối theo
lao động, tiền lơng gắn chặt với số lợng, chất lợng là kết quả lao động, do đó
kích thích ngời lao động trong công việc nâng cao năng suất lao động, tăng chất
lợng sản phẩm.
*) Đối với phụ cấp trách nhiệm (PCTN) thì đợc tính theo tỷ lệ quy định so với
tổng tiền lơng sản phẩm. ở các tổ may thì chỉ có 3 ngời đợc hởng PCTN đó là:
tổ trởng ( 0,5%), nhân viên kỹ thuật(0,25%), thu hoá(0,25%). So với tổng tiền l-
ơng sản phẩm của cả tổ.
Các khoản tiền thởng, tiền ăn ca đợc tập hợp theo thực tế phát sinh.
*) Các khoản trích theo lơng:
12
Các khoản trích theo lơng bao gồm BHXH, BHYT, KPCĐ đợc trích theo tiền l-
ơng của công nhân sản xuất theo chế độ quy định.
Cuối tháng kế toán tiến hành trích BHXH, BHYT, KPCĐ vào chi phí theo tỷ lệ
sau:
-15% BHXH đợc tính theo lơng cấp bậc
-2% BHYT đợc tính theo lơng cấp bậc
-2% KPCĐ đợc tính theo lơng thực tế( lơng sản phẩm)
1.4.2 Quỹ l ơng, quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ.
1.4.2.1 Quỹ l ơng .
Quỹ tiền lơng của Doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lơng trả cho công nhân
viên của doanh nghiệp do doanh nghiệp quản lý sử dụng và chi trả lơng.
Quỹ lơng của doanh nghiệp gồm:
- Tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian làm việc thực tế (lơng thời
gian, lơng sản phẩm)
- Các khoản phụ cấp thờng xuyên, phụ cấp học nghề, phụ cấp thâm niên,
phụ cấp làm đêm, thêm giờ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp dậy
nghề, phu cấp công tác lu động, phụ cấp cho những ngời làm công tác khoa học
kỹ thuật có tài năng.
- Tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian ngừng sản xuất do những
nguyên nhân khách quan, thời gian đi học, nghỉ phép
- Tiền lơng trả cho công nhân làm ra sản phẩm hỏng trong phạm vi chế độ
quy định.
Về phơng diện hạch toán kế toán, quỹ lơng của doanh nghiệp đợc chia
thành 02 loại: Tiền lơng chính và tiền lơng phụ
Tiền lơng chính: là tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian họ thực
hiện nhiệm vụ chính gồm tiền lơng cấp bậc, các khoản phụ cấp (Phụ cấp làm
13
đêm, phụ cấp làm thêm giờ ) Tiền lơng phụ: Là tiền lơng trả cho ngời
lao động trong thời gian họ thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiệm vụ chính của
họ, thời gian ngời lao động nghỉ phép, nghỉ lễ tết, hội họp, nghỉ vì ngừng sản
xuất đợc hởng theo chế độ.
Trong công tác hạch toán kế toán, tiền lơng chính của công nhân sản xuất
đợc hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất từng loại sản phẩm, tiền lơng phụ
của công nhân sản xuất đợc hạch toán và phân bổ gián tiếp vào chi phí sản xuất
các loại sản phẩm có liên quan theo tiêu thức phân bổ thích hợp.
1.4.2.2 Quỹ bảo hiểm xã hội
Quỹ BHXH đợc hình thành do việc trích lập theo tỉ lệ quy định trên tiền l-
ơng phải trả công nhân viên trong kỳ theo chế độ hiện hành. Hàng tháng doanh
nghiệp tiến hành trích lập quỹ bảo hiểm xã hội theo tỉ lệ 20% trên tổng số tiền l-
ơng thực tế phải trả công nhân viên trong tháng trong đó 15% tính vào chi phí
sản xuất kinh doanh của các đối tợng sử dụng lao động, 5% trừ vào lơng của ng-
ời lao động.
Quỹ BHXH đợc trích lập nhằm trợ cấp công nhân viên có tham gia đóng
góp quỹ. Trong trờng hợp họ bị mất khả năng lao động cụ thể:
- Trợ cấp công nhân ốm đau, thai sản
- Trợ cấp công nhân viên khi về hu, mất sức lao động
- Trợ cấp công nhân viên về khoản tiền mặt
- Chi công tác quản lý quỹ BHXH
Theo chế độ hiện hành, toàn bộ số trích BHXH đợc nộp lên cơ quan quản lý
quỹ bảo hiểm để chi trả các trờng hợp nghỉ hu, nghỉ mất sức lao động.ở tại
doanh nghiệp, hàng tháng doanh nghiệp trực tiếp chi trả bảo hiểm xã hội
cho công nhân viên bị đau ốm, thai sản Trên cơ sở các chứng từ hợp lý,
hợp lệ (Phiếu nghỉ hởng bảo hiểm xã hội và các chứng từ gốc khác). Cuối
tháng, cuối quý doanh nghiệp phải thanh quyết toán với cơ quan chủ quản
quản lý BHXH.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét