BÁC SĨ zhivago

BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Phần XVI
P16 - 2

Boris Pasternak
BÁC SĨ ZHIVAGO
Dịch giả: Lê Khánh Trƣờng
Tiểu sử tác giả
Giải Nobel Văn học năm 1959




Nhà văn Boris Pasternak.
Boris Pasternak sinh ngày 10 tháng 2 năm 1890 ở Moskva, cha ông là hoạ sĩ và viện sĩ Leonid
Pasternak. Mẹ ông là một nghệ sĩ dương cầm. Năm 1913, ông tốt nghiệp khoa lịch sử và ngôn ngữ
trường Đại học Tổng hợp Matcơva, Trước đó, năm 1912, ông nghiên cứu triết học tại Đại học
Marburg (Đức). Có một thời gian khoảng 6 năm, ông chú tâm nghiên cứu và sáng tác âm nhạc.
Nhưng cuối cùng ông đã đi vào sự nghiệp thơ văn. Nhưng bài thơ đầu tiên của Boris Pasternak xuất
bản vào năm 1913. Năm 1917, ông viết một loạt những bài thơ tuyệt diệu được in trong tập "Chị tôi -
Cuộc sống", chúng đưa ông lên hàng những nhà thơ lớn nhất nước Nga thời ấy, sau cách mạng
tháng Mười, nhà thơ làm việc tại Thư viện Dân uỷ Giáo dục. Trong những năm hai mươi, Pasemak
gia nhập nhóm văn học LEP do nhà thơ lớn Maiakovski sáng lập. Đó là thời gian ông viết trường ca
"Năm 1905" và "Trung uý Smith" về cuộc cách mạng năm 1905. Năm 1932, Pasternak in tập "Sinh
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
lại" lần thứ hai phản ánh sự biến đổi diễn ra trên nước Nga xã hội chủ nghĩa. Trong cuộc Chiến
tranh vệ quốc vĩ đại 1941-1945, ông làm thông tin viên mặt trận. Ngoài ra, ông còn là một dịch giả
lỗi lạc. Ông đã dịch sang tiếng Nga những vở kịch tiêu biểu nhất của Shakespeare; Goethe và thơ
của các nhà thơ Gruzia.
Tuy nhiên, Boris Pasternak không chỉ là một nhà thơ lớn, trong lĩnh vực văn xuôi, ông cũng có
những truyện ngắn được xếp vào loại hay nhất thế giới. Đặc biệt, sau ngày chiến thắng phát xít Đức,
ông đã bắt tay viết tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago và hoàn thành vào năm 1955. Năm 1956, Nhà xuất bản
Văn học quốc gia Liên Xô ký hợp đồng in tác phẩm này, nhưng việc thực hiện hợp đồng ấy bị nhiều
người có thế lực trong giới văn học lúc bấy giờ phản đối. Giữa lúc đó, cuốn tiểu thuyết bỗng được
xuất bản tại Ý. Sau đó, ngày 28-10-1958, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển tuyên bố tặng giải thưởng Nobel
về văn chương cho Boris Pasternak. Nội dung giải thưởng có ghi: "Vì sự đóng góp lớn lao vào nền
thi ca trữ tình hiện đại của thế giới cũng như vào lĩnh vực các truyền thống vĩ đại của của các nhà
văn xuôi Nga". Nhân việc này bọn phản động đã lợi dụng tên tưổi và tiểu thuyết "Bác sĩ Zhivago"
của ông để chống Liên Xô khiến ông bị khai trừ khỏi Hội Nhà văn Liên Xô, mặc dù lúc đó có những
người chân chính không tán thành quyết định sai trái này của Hội.
Từ đó, Boris Pasternak - nhà thơ lớn, một thiên tài trong thơ ca Nga - phải sống những ngày buồn
thảm cuối đời. Tuy nhiên, tên tuổi và tác phẩm của ông không vì thế mà bị lãng quên theo năm
tháng, trái lại vẫn sống trong lòng người Xô viết và hàng triệu triệu người yêu văn học, yêu văn hoá
Nga ở khắp năm châu.
Trong trào lưu cải tổ và dân chủ hoá, danh dự và tác phẩm của Pasternak đã được phục hồi. Ngày
18-2-1987, Ban thư ký Hội Nhà văn Liên Xô đã chính thức xoá bỏ quyết định bất công đó. Uỷ ban Di
sản Pasternak được thành lập. Các tác phẩm của ông lần lượt được in lại. Tiểu thuyết "Bác sĩ
Zhivago" nguyên tác đã ra mắt bạn đọc trên tạp chí văn học "Thế giới mới" đầu năm 1988. Trong
năm 1988, Liên Xô cũng đã xuất bản Toàn tập Pasternak.
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của B. Pasternak, Uỷ ban di sản Pasternak và cơ quan
UNESCO đã tổ chức lễ kỷ niệm trọng thể để tưởng niệm ông, một nhà thơ thiên tài.
Trong khi chờ đợi một công trình nghiên cứu hoàn chỉnh về cuộc đời, sự nghiệp và toàn bộ tác phẩm
của Pastemak, chúng tôi xin được giới thiệu tới bạn đọc tiểu thuyết "Bác sĩ Zhivago", cuốn tiểu
thuyết tiêu biểu và cũng gây nhiều sóng gió nhất trong cuộc đời ông qua bản dịch của dịch giả Lê
Khánh Trường.

Trân trọng giới thiệu quyển sách cùng bạn đọc, và mong nhận được nhiều ý kiến phê bình.

NHÀ XUẤT BẢN PHỤ NỮ
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net

Boris Pasternak
BÁC SĨ ZHIVAGO
Phần I - Chương 1
Chuyến tàu nhanh năm giờ




BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net

Ngƣời ta vẫn bƣớc đi, vừa đi vừa hát bài "Cầu hồn", và mỗi khi dừng lại, tựa hồ tiếng bƣớc chân,
tiếng vó ngựa, tiếng gió thổi nghe nhƣ còn vang vọng nhịp điệu của bài ca.
Khách qua đƣờng nhƣờng lối cho đám tang đi qua, họ đếm số vòng hoa, làm dấu thánh. Những kẻ tò
mò nhập vào đám tang, họ hỏi: "Đƣa ma ai thế?". Họ đƣợc nghe trả lời: "Zhivago". "À ra thế. Thảo
nào". "Không phải ông ta. Mà là bà vợ". "Cũng vậy cả thôi. Cầu Chúa nhận lấy linh hồn bà ta. Đám
ma nhà giàu có khác".
Những giây phút cuối cùng, ngắn ngủi, một đi không trở lại đã thoắt qua. "Đất của Chúa, đất thừa
hành mọi sự, cả vũ trụ và hết thảy sinh vật sống trên đất". Vị linh mục rắc một nắm đất hình thánh
giá trên xác bà Maria Nicôlaepna. Ngƣời ta xƣớng kinh "Cùng với những linh hồn công chính". Bắt
đầu cái cảnh vội vã đáng sợ. Ngƣời ta đậy nắp quan tài, đóng đinh, hạ huyệt. Rồi từ bốn phía, đất
đƣợc ném xuống nhƣ mƣa, rơi lịch bịch, những cái xẻng lấp mộ vội vàng. Nấm mộ đã thành hình.
Một cậu bé mƣởi tuổi bƣớc lên mộ.
Ngƣời ta có cảm tƣởng cậu bé muốn nói mấy lời trên nấm mộ bà mẹ. Cảm tƣởng ấy chỉ có trong
trạng thái đờ đẫn ngây dại thƣờng nảy sinh vào giây phút cuối của một đám tang lớn.
Đứng trên nấm mộ, cậu bé ngẩng đầu, thờ thẫn nhìn cảnh thu hoang vắng và các vòm mái tròn của tƣ
viện. Khuôn mặt với cái mũi hếch của cậu bé nhăn lại, cổ nghển lên. Ví thử một chú sói con có cử
chỉ ngẩng đầu nhƣ vậy, hẳn là nó sắp bú. Cậu bé đƣa hai tay ôm mặt, khóc nức nở. Một đám mây
bay tới mƣa nặng hạt quất vào mặt và tay cậu bé nhƣ những cây rót ƣớt lạnh. Một ngƣời bận đồ đen,
cánh tay áo bó chật và có nhiều nếp, tiến đến bên cậu bé. Đó là Nicolai Vêđeniapin, một linh mục đã
tự xin hoàn tục, em của ngƣời quá cố và cậu của cậu bé đang khóc. Ông bƣớc tới, dẫn cậu bé ra khỏi
nghĩa địa.

Boris Pasternak
BÁC SĨ ZHIVAGO
Dịch giả: Lê Khánh Trƣờng
P1 - 2



BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net

2.
Đêm ấy hai cậu cháu ngủ trong một tĩnh phòng của tu viện, nơi Nicolai quen biết từ lâu. Mai là ngày
vọng lễ Đức Mẹ(l). Hôm sau, hai cậu cháu sẽ phải đi xa xuống phía Nam, đến một tỉnh lỵ ven sông
Vônga nơi cha Nicolai làm việc cho một nhà xuất bản ấn hành một tờ báo cấp tiến trong vùng. Vé xe
lửa đã mua, đồ đạc đã đƣợc chuẩn bị xong xuôi và để sẵn trong phòng. Nhà ga cách tƣ viện không xa
và chốc chốc gió lại mang đến những hồi còi rền rĩ của các đầu máy đang dồn toa ở phía đó.
Càng về tối, trời càng rét dữ. Hai cửa sổ thấp sát mặt đất trông ra một góc vƣờn xấu xí đƣợc rào bằng
các bụi cây keo vàng, trông ra con đƣờng cái với những vũng nƣớc đọng giá lạnh và cuối cùng là cái
góc nghĩa địa, nơi hôm đó ngƣời ta vừa mai táng bà Maria Nicôlaepna. Mảnh vƣờn trơ trụi, ngoài
mấy luống bắp cải tím bầm vì lạnh. Mỗi lần gió tạt qua, các bụi keo vàng trụi lá lại chao đảo nhƣ
điên và nằm rạp xuống mặt đƣờng.
Đang đêm cậu bé Yuri thức giấc bởi có tiếng gõ mạnh vào cửa sổ. Một thứ ánh sáng trắng huyền ảo
chập chờn rọi vào gian phòng tối, Yuri chỉ mặc áo ngủ, chạy ra cửa sổ, áp mặt vào cửa kính lạnh
toát.
Bên ngoài không còn thấy cả đƣờng cái, khu nghĩa địa lẫn mảnh vƣờn nhỏ đâu nữa. Bão tuyết đang
hoành hành. Tƣởng chừng bão tuyết đã để ý đến Yuri và thấy cậu sợ nó, bão lại càng thích thú về cái
ấn tƣợng nó gây ra nơi cậu. Nó cứ rú rít liên hồi và tìm mọi cách buộc Yuri phải chú tâm đến nó. Từ
trên trời tuyết cứ rơi không ngừng hết bông này tiếp bông kia, phủ trắng cả mặt đất nhƣ một tấm
khăn liệm. Thế gian chỉ có một ƣùnh bão tuyết, chẳng có đối thủ nào ganh đua với nó.
Điều đầu tiên của Yuri khi từ bậu cửa sổ tụt xuống là muốn mặc quần áo tử tế chạy ra ngoài trời để
làm một việc gì đấy. Cậu sợ rằng hoặc giả luống bắp cải của tƣ viện sắp bị chôn vùi đƣới tuyết không
còn đào lên dƣợc, hoặc giả tuyết sẽ vùi lấp bà mẹ khiến bà không còn đủ sức chống cự, cứ lún sâu
mãi xuống lòng đất và mỗi lúc một thêm xa lìa cậu.
Cuối cùng cậu lại khóc oà lên. Cha Nicolai thức dậy, ngáp dài, nói cho cậu nghe về đức Kitô và an ủi
cậu, sau đó cha bƣớc lại bên cửa sổ, vẻ trầm ngâm. Trời bắt đầu rạng, hai cậu cháu bèn đi thay quần
áo.
Chú thích:
(1) Tức ngày 1 tháng Mười dương lịch. (Mọi chú thích đều của người dịch)

3.
Hồi mẹ còn sống, Yuri đâu biết rằng mẹ con cậu đã bị cha cậu bỏ rơi từ lâu, rằng cha cậu cứ đi du
ngoạn hết thành phố này đến thành phố khác ở miền Sibiri hoặc ra ngoại quốc để ăn chơi thoả thích,
rằng từ lâu ông đã tiêu pha hết số tài sản trị giá hàng triệu của gia đình. Ngƣời ta luôn luôn bảo cậu
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
rằng cha cậu hoặc đang ở Petersburg, hoặc đi dự một hội chợ nào đấy, thƣờng là hội chợ Iêbit.
Mẹ cậu thì luôn luôn đau yếu, mãi sau mới biết bà mắc bệnh lao phổi. Bà bèn đi dƣỡng bệnh ở miền
Nam nƣớc Pháp và miền Bắc nƣớc Ý. Yuri có theo mẹ đi hai lần. Vậy là thời niên thiếu của Yuri đã
trôi qua trong cảnh nhộn nhạo và thƣờng xuyên chứa đựng những câu đố khó hiểu, những bàn tay xa
lạ cứ thay nhau bế ẵm cậu. Cậu đã quen với những thay đổi ấy nên trong cái hoàn cảnh lúc nào cũng
tất bật nhộn nhạo đó, sự vắng mặt của ông bố không làm cho cậu ngạc nhiên.
Yuri còn nhớ dạo bé tên họ của cậu đƣợc dùng để gọi một mớ những thứ khác hẳn nhau, nào là
xƣởng Zhivago, nhà băng Zhivago, nào là các bất động sản của Zhivago, nào là cách thức thắt và cài
ghim cà vạt theo kiểu Zhivago, thậm chí cả một thứ bánh ngọt hình tròn tƣơng tự loại bánh ngọt có
rƣợu Rhum cũng mang tên Zhivago, và có thời kỳ ở Moskva khi bƣớc lên xe trƣợt tuyết chỉ cần bảo
ngƣời đánh xe "Đến nhà Zhivago!", hệt nhƣ bảo "Đến nơi xa lắc xa lơ!", là chiếc xe sẽ chở ta tới một
vƣơng quốc xa lạ, một cõi bờ xa xôi. Quanh ta là một khu vƣờn vắng vẻ. Những chú quạ đậu trên
những cành thông rủ, làm cho các mảng tuyết đọng ở đó rơi xuống lả tả . Tiếng quạ kêu quang quác
nghe nhƣ tiếng cành cây khô gãy . Từ ngôi nhà mới xây ở bên kia con đƣờng xuyên rừng, những con
chó nòi chạy ngang qua đƣờng. Trong ngôi nhà ấy đã lên đèn. Bóng tối buông xuống.
Đột nhiên tất cả những thứ ấy tan thành mây khói. Họ lâm cảnh nghèo túng.

4.
Mùa hè năm một ngàn chín trăm lẻ ba, hai cậu cháu Yuri đáp chiếc xe song mã đến Dublianka, trang
trại của Kologrivov một vị mạnh thƣờng quân, chủ nhà máy sợi. Họ đến đây thăm giáo sƣ Ivan
Ivanovich Voskoboinikov, ngƣời chủ trƣơng truyền bá những kiến thức hữu ích cho quần chúng.
Con đƣờng chạy qua các cánh đồng. Đúng là ngày lễ Đức Trinh nữ thành Cadan(1), đúng giữa mùa
gặt. Có lẽ lúc này đang giờ ăn trƣa hoặc là vì ngày lễ, nên không một bóng ngƣời ở ngoài đồng. Ánh
nắng thiêu đốt những dải ruộng đang gặt dở trông nhƣ những cái gáy cạo nửa chừng của tù nhân. Các
bầy chim bay lƣợn trên cánh đồng. Những bông lúa mạch nặng trĩu xếp thành hàng dài thẳng tắp
giữa cảnh trời hoàn toàn lặng gió hoặc nổi cao lên giữa thân cây, lúa ở xa hai bên dƣờng, nếu nhìn kỹ
ta tƣởng đấy là những bóng ngƣời đang chuyển dịch, tựa hồ các nhân viên đạc điền vừa đi ven đƣờng
chân trời vừa ghi chép điều gì.
Cha Nicolai hỏi chuyện bác Pavel, ngƣời gác cửa kiêm lao công cho nhà xuất bản. Bác ngồi nghiêng
trên ghế xà ích, lƣng khom khom, hai chân bắt chéo để tỏ ý bác không phải là ngƣời đánh xe thực thụ
và, nếu có điều khiển xe, thì cái đó chẳng phải là nghề của bác
- Này bác, những thửa ruộng kia là của điền chủ hay của dân cày?
- Của điền chủ, - bác Pavel trả lời và châm thuốc - Còn những thửa ruộng bên này, - bác ngừng lại,
đốt cho xong điếu thuốc và rít một hơi dài rồi mới đƣa ngọn roi chỉ về phía khác, - còn những thửa
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
bên này mới là của chúng tôi. Ơ hay, chúng mày ngủ à? - chốc chốc bác lại mắng cặp ngựa: bác cứ
luôn luôn liếc nhìn đuôi và mông của chúng y hệt ngƣời tài xế xe lửa để mắt đến cái áp lực kế.
Nhƣng cặp ngựa vẫn kéo nhƣ trăm ngàn con ngựa khác trên thế gian, nghĩa là con đƣợc thắng vào
càng thì chạy tử tế theo đúng bản tính trời sinh thành thạo của nó, còn con bên cạnh thì ai không hiểu
sẽ tƣởng là đồ vô tích sự, chỉ biết vƣơn cổ nhảy múa theo tiếng trống nhịp do chính bƣớc chạy của nó
phát ra.
Lần này Nicolai mang đến cho giáo sƣ Voskoboinikov bản thảo cuốn sách nhỏ của giáo sƣ về vấn đề
ruộng đất mà cha đã sửa chữa. Vì lý do kiểm duyệt ngày càng gắt gao, nhà xuất bản đã đề nghị cha
xem lại.
- Dân chúng ở huyện này có lắm trò vui, - cha Nicolai nhận xét. - ở tổng Palkovo, có một nhà buôn
bị cắt cổ, trại ngựa giống của viên quản hạt bị thiêu trụi. Bác nghĩ thế nào? Ở làng bác, dân chúng
bàn tán ra sao?
Nhƣng hoá ra bác Pavel nhìn nhận sự việc còn bi quan hơn cả vị duyệt sách có nhiệm vụ kiềm chế
bớt các chủ trƣơng quá hăng hái về điền địa của giáo sƣ Voskoboinikov.
- Bàn tán ra sao ấy à? Ngƣời ta đã để dân chúng tự do quá trớn. Họ gọỉ đấy là những trò quậy phá.
Đám dân quê chúng tôi có đƣợc phép làm thế không? Để họ tự do thì họ ăn sống nuốt tƣơi nhau
ngay, lạy Chúa, quả có thế. Ơ hay, chúng mày ngủ à?
Đây là lần thứ hai cậu cháu Yuri đến Dublianka, Yuri cứ tƣởng cậu còn nhớ đƣờng, nên cứ mỗi lần
cánh đồng trải rộng ra, các cánh rừng chỉ còn là lớp viền mỏng ở phía trƣớc và phía sau, thì Yuri lại
ngỡ sắp tới chỗ quẹo sang tay mặt, rồi sau đó sẽ hiện ra để rồi lại bị khuất đi khu trang trại rộng
mênh mông của Kologrivov với dòng sông lấp lánh đằng xa và con đƣờng xe lửa ở bờ bên kia.
Nhƣng lần nào cậu cũng lầm. Hết cánh đồng này đến cánh đồng khác lần lƣợt bị các dải rừng vây
bọc. Sự thay đổi các khoảng không gian ấy gợi ra tầm suy xét rộng lớn, khiến ngƣời ta muốn mơ ƣớc
và nghĩ đến tƣơng lai.
Những cuốn sách sẽ làm cha Nicolai nổi danh sau này, chƣa một cuốn nào đƣợc viết xong. Nhƣng
các tƣ tƣởng của cha đã định hình. Cha không biết rằng thời kỳ của cha đã gần kề. Chẳng bao lâu
nữa, trong giới văn chức, giáo sƣ đại học và triết gia cách mạng thời đó sẽ phải xuất hiện tên tuổi của
cha, một ngƣời suy nghĩ về tất cả các đề tài của họ và, ngoại trừ hệ thống thuật ngữ ra, cha có cách lý
giải hoàn toàn khác họ. Tất cả bọn họ đều khƣ khƣ bám giữ một giáo điều nào đó, thoả mãn với
những lời nói suông và nông cạn, trong khi cha Nicolai từng là một linh mục đã trải qua chủ thuyết
của Tolstoy và trải qua cách mạng, đang tiếp tục đi xa hơn. Cha ƣớc ao một tƣ tƣởng vừa cụ thể vừa
cao siêu, một tƣ tƣởng có thể vạch ra con đƣờng rõ ràng, thẳng thắn trong sự vận động của nó; tƣ
tƣởng ấy sẽ thay đổi một cái gì đó trên thế giới theo chiều hƣớng tốt đẹp; ngay một đứa bé hay một
kẻ thất học cũng đủ khả năng nhận ra tƣ tƣởng ấy nhƣ nhận ra một tia chớp loé hoặc dƣ âm của một
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
tiếng sấm rền. Cha khao khát cuộc đổi mới.
Yuri rất thoải mái khi ở bên ông cậu. Ông cậu giống nhƣ mẹ cậu. Cũng nhƣ bà, Nicolai là một ngƣời
tự do không hề có thành kiến với bất cứ thứ gì chƣa quen. Cũng nhƣ bà, Nicolai có ý thức bình đẳng
của nhà quý tộc đối với hết thảy mọi sinh vật. Cũng nhƣ bà, Nicolai hiểu ra tất cả ngay từ cái nhìn
đầu tiên và biết diễn đạt các tƣ tƣởng dƣới dạng chúng vừa hiện ra trong đầu, khi chúng còn sống
động và chƣa mất hết ý nghĩa.
Yuri vui sƣớng đƣợc cậu Nicolai dẫn đến Dublianka. Phong cảnh nơi này rất đẹp, và cảnh đẹp cũng
nhắc cậu nhớ tới mẹ, một ngƣời yêu thiên nhiên và thƣờng đem cậu đi dạo chơi với bà. Ngoài ra cậu
thích gặp lại Nica Dudorov, một học sinh trung học ngụ ở nhà giáo sƣ Ivan. Có lẽ Nica coi khinh
Yuri vì hắn hơn cậu hai tuổi. Khi chào cậu, hắn đã lắc mạnh tay mà kéo xuống, đầu cũng chúi theo,
thấp đến nỗi các mớ tóc xoã xuống trán che hẳn một nửa mặt.
Chú thích:
(1) Ngày 8 tháng Bảy dương lịch.

5.
- Động lực thiết yếu của vấn đề nạn đói nghèo, - cha Nicolai đọc theo bản thảo đã sửa. Tôi thiết
tƣởng nên sửa là "thực chất của vấn đề…" - Giáo sƣ Ivan nói và sửa bản in thử.
Họ ngồi làm việc trong bóng tranh tối tranh sáng của gian thềm lợp kính. Có thể nhìn thấy các thùng
tƣới và dụng cụ làm vƣờn vứt bừa bãi trên thềm. Chiếc áo mƣa vắt trên lƣng một cái ghế khập
khiễng. Đôi ủng đi câu với vết bùn khô két lại đặt ở góc thềm với những dải xà cạp quệt hẳn xuống
đất.
- Trong khi đó thống kê sinh tử cho thấy… - Cha Nicolai đọc.
- Nên thêm: bản thống kê năm qua, - giáo sƣ Ivan nói và ghi lại.
Trên thềm có gió thổi. Mấy mảnh đá hoa cƣơng đƣợc đặt trên các trang giấy cho khỏi bay.
Sửa chữa xong xuôi, cha Nicolai vội sửa soạn ra về.
- Sắp có giông. Tôi phải đi đây.
- Đâu đƣợc Tôi không để cha đi đâu. Ở lại đây uống trà với tôi đã - Nhất thiết tôi phải có mặt ở thành
phố tối này.
- Không thể đƣợc. Tôi chả chịu đâu.
Ngoài vƣờn đƣa vào thoang thoảng mùi khói đốt ấm samôva át cả mùi khói thuốc lá và mùi hoa cây
vôi voi. Từ ngôi nhà nhỏ trong vƣờn, ngƣời ta đã bƣng ra món caimắc, dâu và bánh nhân phó mát
tƣơi. Bỗng có tin bác Pavel đã ra sông tắm và dắt ngựa đi tắm luôn thể. Cha Nicolai đành ở lại.
- Trong lúc chờ ngƣời nhà dọn tiệc trà, ta hãy ra ngoài khe ngồi trò chuyện một lát, ở đó có ghế ngồi,
- giáo sƣ Ivan đề nghị.
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Là chỗ bạn bè thân tình với nhà triệu phú Kologrivov, giáo sƣ Ivan đƣợc sử dụng hai phòng trong
dãy nhà ở ngoài vƣờn của viên quản lý. Ngôi nhà ấy cùng với cái vƣờn nằm trong khu hoa viên bỏ
hoang, mà tối sậm, có một lối đi hình bán nguyệt, cũ mèm. Cỏ đã mọc rậm, lấp cả lối đi, ngày nay nó
chỉ đƣợc dùng làm lối chở đất và rác ra đổ ngoài khe. Nhà triệu phú Kologrivov, một ngƣời có đầu
óc tiến bộ và cảm tình với cách mạng, thì đang cùng bà vợ ở ngoại quốc. Hiện trong trang trại chỉ có
hai cô con gái của họ là Nadia và Lipa sống với cô gia sƣ và mấy ngƣời đầy tớ.
Ngôi nhà của viên quản lý đƣợc một hàng giậu dây xanh rì bằng cây tứ cầu ngăn cách với toàn bộ
khu hoa viên có ao hồ và dãy nhà của chủ nhân. Ivan và Nicolai đi vòng bên ngoài hàng giậu đó để
ra bờ khe. Cứ mỗi bƣớc đi, từng bầy chim sẻ từ trong các bụi tú cầu lại bay ra trƣớc mặt họ thành
htng đợt đều đều, tạo nên tiếng rào rào không ngớt, nghe nhƣ tiếng nƣớc chảy trong cái ống máng đặt
dƣới chân giậu.
Họ đã đi qua cái nhà kính ƣơm cây, phòng của bác coi vƣờn và ngôi nhà bằng đá đổ nát không biết
đã dùng vào việc gì . Họ bàn đến những lực lƣợng mới và trẻ trong khoa học và văn chƣơng.
Cha Nicolai nói:
- Đây đó cũng gặp những ngƣời có tài. Nhƣng hiện thời đang mọc lên đủ thứ hội, nhóm. Các thứ hội,
nhóm ấy là nơi nƣơng náu của bọn bất tài, không cần xét xem nó trung thành với Soloviov Kant hay
Karl Marx. Đi tìm chân lý chỉ có những ai đứng riêng lẻ và tuyệt giao với hết thảy những kẻ không
biết yêu chân lý cho đủ. Liệu trên đời này có điều gì đáng đƣợc tin tƣởng, trung thành hay không?
Những điều nhƣ vậy ít lắm. Tôi nghĩ nên trung thành với sự bất tử, nghĩa là với một tên gọi khác của
sự sống, một tên gọi mạnh hơn đôi chút. Phải giữ gìn lòng trung thành với đức Kitô! Kìa ông bạn bất
hạnh, ông lại nhăn nhó rồi, ông lại chả hiểu cái gì hết.
- Ôi dào, - giáo sƣ Ivan làu bàu. Ông là một ngƣời có máu tóc vàng xoăn, thanh mảnh, có chòm râu
tinh quái khiến ông giống một ngƣời Mỹ thời Lincôn (chốc chốc ông lại vê râu thành một tứm và
dùng khoé môi ngậm lấy đầu bộ râu).
- Tôi ấy ƣ, đã hẳn là tôi im lặng. Cha thừa hiểu rằng tôi nhìn nhận sự việc hoàn toàn theo kiểu khác.
À, nhân đây tôi muốn hỏi ngƣời ta đã để cho hoàn tục nhƣ thế nào? Tôi đã định hỏi cha từ lâu. Có lẽ
chà sợ chứ gì? Ngƣời ta đã rút phép thông công đối với cha, phải vậy không?
- Sao ông lại đánh trống lảng nhƣ thế? Tuy nhiên, nếu ông muốn nghe tôi kể. Phép thông công ƣ?
Không, thời nay ngƣời ta không muốn nguyền rủa tôi nữa. Trƣớc đây cũng đã gặp những chuyện
phiền phức, giờ chỉ còn các hậu quả thôi. Chẳng hạn trong nhiều năm tôi không đƣợc làm việc Nhà
nƣớc, không đƣợc đến các đô thị lớn. Nhƣng đó là chuyện vặt vãnh. Ta hãy trở lại chuyện lúc nãy.
Tôi vừa nói cần trung thành với đức Kitô. Tôi xin giải thích ngay vì sao. Ông không hiểu rằng ngƣời
ta có thể là một kẻ vô thần, có thể chẳng biết có Thƣợng Đế hay không và có Thƣợng Đế để làm gì,
trong khi đó biết rằng con ngƣời đang sống không phải trong thiên nhiên, mà trong lịch sử, rằng lịch
BÁC SĨ ZHIVAGO Boris Pasternak
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
sử theo quan niệm hiện nay là do đức Kitô tạo ra, rằng nền tảng của nó là Kinh Phúc âm. Vậy lịch sử
là gì? Đó là sự thiết lập những công trình nghiên cứu hàng thế kỷ để lần lƣợt khám phá bí ẩn của cái
chết và cách khắc phục nó trong tƣơng lai. Chính nhằm mục đích đó, ngƣời ta phát minh cái vô cực
của toán học và các sóng điện từ, chính nhằm mục đích đó ngƣời ta viết các bản nhạc giao hƣởng.
Muốn tiến tới theo phƣơng hƣớng ấy, không thể thiếu một sự thức tỉnh. Muốn có những khám phá
ấy, đòi hỏi phải có sự trang bị tinh thần. Các dữ kiện của sự trang bị ấy đều hàm chứa trong Kinh
Phúc âm. Những dữ kiện ấy đây. Trƣớc hết, đó là tình thƣơng yêu đồng loại, hình thái cao nhất của
thứ sinh lực đang tràn trề trong tâm can con ngƣời và đòi đƣợc thoát ra, đƣợc tiêu phí, rồi tiếp đến dó
là những hợp phần chủ yếu tạo nên con ngƣời thời nay mà thiếu chúng thì con ngƣời trở nên vô
nghĩa, cụ thể là ý tƣởng về tự do cá nhân và ý tƣởng lấy cuộc đời làm lễ vật hy sinh. Cần lƣu ý rằng
điều đó cho đến nay vẫn là cực kỳ mới lạ. Lịch sử theo nghĩa đó không hề có ở ngƣời thời xƣa. Thời
xa xƣa ấy, ngƣời ta chỉ thấy sự hèn hạ gớm ghiếc của những gã Caligula mặt rỗ, tàn bạo, lũ ngƣời
không hề ngờ rằng hết thảy những tên đi chinh phục đều là kẻ bất tài. Thời ấy chỉ thấy sự vĩnh cửu
khoác lác và lạnh ngắt nhƣ xác chết của các tƣợng đài bằng đồng và các cột đá cẩm thạch. Chỉ sau
khi Đức Kitô xuất hiện, các thời đại và các thế hệ mới đƣợc hít thở không khí tự do. Chỉ sau khi Đức
Kitô xuất hiện, mới bắt đầu cuộc sống trong hậu thế, và con ngƣời thay vì phải chết nơi đầu đƣờng
xó chợ, mới đƣợc chết trong khi tự hiến mình cho đề tài ấy. Chà, bàn chuyện này đến toát mồ hôi ra
đƣợc. Nhƣng bàn với ông thì chẳng khác gì nƣớc đổ đầu vịt!
- Chuyện siêu hình, thƣa cha. Các thầy thuốc đã cấm tôi xài món ấy, dạ dày tôi không tiêu hoá nổi.
- Thôi kệ ông vậy. Ta hãy gác chuyện này lại. Ông may mắn thật đấy! Phong cảnh nơi, đây ngắm
mãi cũng không chán! Thế mà ông sống ở đây chẳng cảm nhận đƣợc.
Nhìn xuống dòng sông dễ bị chói mắt. Nó lấp lánh dập dờn dƣới ánh nắng nhƣ một lá thiếc. Đột
nhiên có những lớp sóng chạy dài trên mặt nƣớc. Đấy là một chuyến đò ngang sang bờ bên kia, chất
nặng nào ngựa, nào xe nào cánh đàn ông đàn bà dân quê.
- Này cha, mới năm giờ thôi, - giáo sƣ Ivan nói. - Cha nhìn kìa, chuyến tàu tốc hành chạy từ Xuzran
đấy. Nó thƣờng qua đây vào lúc hơn năm giờ.
Xa xa trên cánh đồng, chuyến xe lửa sơn màu xanh lá mạ, trong xa quá nhỏ bé, đang tiến từ bên phải
sang bên trái. Bỗng hai ngƣời thấy tàu đỗ lại, những cụm hơi nƣớc màu trắng phụt lên từ đầu máy.
Lát sau vọng tới hồi còi báo chuyện chẳng lành.
- Lạ thật, - giáo sƣ Ivan nhận xét. - Chắc có chuyện trục trặc chứ đâu vô cớ họ đỗ lại giữa khu đồng
lầy ấy. Lại có chuyện gì rồi. Thôi ta về uống trà đi.

6.
Không thấy Nica ở ngoài vƣờn lẫn trong nhà. Yuri đoán rằng Nica muốn tránh mặt vì ngồi với hai

Xem chi tiết: BÁC SĨ zhivago